الگویی برای ارزیابی خطر تقلب در حسابرسی صورتهای مالی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری گروه حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.
2 دانشیار گروه حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
3 دانشیار گروه حسابداری دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
doi
10.22103/jak.2020.15880.3254چکیده
هدف: هدف این تحقیق ارائه الگویی برای تشخیص و ارزیابی خطرهای تحریف بااهمیت ناشی از تقلب در حسابرسی صورتهای مالی است. روش: به منظور دستیابی به این هدف، ابتدا پژوهشهای انجام شده در این حوزه برای شناسایی شاخصهای مؤثر بر ارزیابی خطر تقلب مطالعه و بررسی شد و با مصاحبه با خبرگان، شاخصهای دیگر مؤثر بر ارزیابی خطر تقلب استخراج شد. نظر و عقیده خبرگان راجع به شاخصهای استخراج شده از طریق پرسشنامه جمعآوری و با استفاده از روش دلفی فازی مورد اجماع قرار گرفت. پس از آن به منظور تعیین بار عاملی شاخصهای هر یک از مؤلفهها از آزمون تحلیل عاملی تأییدی استفاده شد. رابطه تأثیر شاخصهای مختلف بر ارزیابی خطر تقلب در قالب الگوسازی معادلات ساختاری سنجیده و الگوی پژوهش ارائه شد. یافتهها: نتایج پژوهش نشان داد که از تعداد 162 شاخص استخراج شده از مبانی نظری و پژوهشهای انجام شده و مصاحبه، در قالب 5 مؤلفه، تعداد 146 شاخص، اجماع عمومی گروه دلفی را کسب نمود و با انجام تحلیل عاملی مشخص شد تعداد 144 شاخص از اهمیت کافی برخوردار بود. نتیجهگیری: مؤلفههای مؤثر بر ارزیابی خطر تقلب در حسابرسی صورتهای مالی، به ترتیب اهمیت عبارت است از: ویژگیهای صاحبکار، ویژگیهای مؤسسه حسابرسی، ویژگیهای کار حسابرسی، ویژگیهای محیطی و ویژگیهای شخصی حسابرس که حسابرسان باید برای ارزیابی خطر تقلب در حسابرسی صورتهای مالی به نحو مناسب این شاخصها را مورد توجه قرار دهند.