جداسازی، خالص‌سازی و شناسایی ریختی و مولکولی دو گونه ریزجلبک نمک‌دوست از کشندان پشت سدی لیپار (سواحل دریای عمان، چابهار)

نویسندگان

1 مرکز تحقیقات شیلاتی آب های دور، موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، چابهار، ایران.

2 سازمان شیلات ایران، ایران، تهران.

3 مرکز تحقیقات شیلاتی آب های دور، موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، چابهار، ایران.

4 مرکز ملی ذخایر ژنتیکی و زیستی ایران، بانک میکروارگانیسم‌ها، جهاد دانشگاهی، تهران، ایران.

doi
چکیده

جداسازی و شناسایی میکروارگانیسم ­های ناشناخته بومی کشورمان و حفظ و نگهداری از آن‌ها در کلکسیون­ های ذخایر ژنتیکی به‌منظور بهره‌برداری از ظرفیت ­های زیستی آن‌ها از اهمیت و ضرورت ویژه‌ای برخوردار است. این مطالعه با هدف شناخت ریزجلبک­‌های نمک‌دوست ساکن در کشندان پشت سدی لیپار واقع در سواحل دریای عمان در استان سیستان و بلوچستان انجام شد. نمونه‌برداری از آب و فیتوپلانکتون­ های کشندان پشت سدی در سال ­های 1399-1398 صورت گرفت. جداسازی و خالص‌سازی ریزجلبک­ های جمع آوری شده با روش‌ تهیه‌ رقت­‌های سریالی و کشت در محیط­ های کشت آگار و محیط کشت مایع F2 به صورت متوالی صورت گرفته و در نهایت تک کلونی‌­های خالص به دست آمد. شناسایی اولیه جدایه‌ها از طریق مشاهدات میکروسکوپی و مقایسه با کلید­های طبقه‌بندی معتبر از لحاظ ریخت‌شناسی انجام شد. برای تایید و صحت بیشتر از شناسایی با روش مولکولی و توالی یابی ژن 18S rRNA و 16S rRNA استفاده شد. آنالیز داده‌های ریخت‌شناسی و توالی‌یابی مولکولی نشان داد که دو جدایه خالص شده ریزجلبک سبز Dunaliella salina و ریزجلبک سبز-آبی .Cyanothece sp می‌باشند که برای نخستین بار از کشندان پشت سدی شناسایی شدند. این دو ریزجلبک از نظر ظرفیت زیستی و تجاری جزء گونه‌های مناسب برای تولید انبوه و بسیار پرکاربرد در صنعت شناخته شده‌اند. سویه‌های خالص شده جهت نگهداری به بانک ملی ذخایر ژنتیک ایران اهدا شده تا جهت استفاده در تحقیقات و یا بهره‌برداری در مقیاس صنعتی در آینده به کار گرفته شوند.