الگویی برای حاکمیت شرکتی در بانک‌های ایران

نویسندگان

1 استادیار گروه حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.

2 استاد، گروه حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.

3 دانشجوی دکتری گروه حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.

doi
10.22103/jak.2020.14544.3049
چکیده

هدف: با توجه به ماهیت خاص بانک‌ها در اقتصاد، استقرار حاکمیت شرکتی بر اساس الگویی جامع و منحصر به ‌فرد از اهمیت خاصی برخوردار است. هدف از این پژوهش، ارائه الگویی بومی برای حاکمیت شرکتی در بانک‌های ایران و شناسایی و طبقه‌بندی ابعاد، مؤلفه‌ها و شاخص‌های آن بوده است. روش: مبانی نظری و پیشینة موضوع این پژوهش با استفاده از آخرین اصول و استانداردهای مرتبط داخلی و بین‌المللی پیرامون سیستم‌های بانکی مختلف در دنیا مورد بررسی قرار گرفت و با جمع‌آوری و تجمیع آنها، الگوی اولیه حاکمیت شرکتی برای بانک‌ها در چارچوب تفکر سیستمی تدوین شد و به روش دلفی فازی، مورد نظرخواهی از 110 نفر گروه خبرگان قرار گرفت. یافته‌ها: بر اساس تجزیه ‌و تحلیل نظرات ارائه‌شده از سوی گروه خبرگان، کلیات الگوی سیستمی شامل 19 مؤلفه و 153 شاخص در قالب تفکر سیستمی مشتمل بر چهار بُعد عوامل محیطی، نهاده‌ها، فرایندها و اهداف و نتایج تأیید شد. همچنین 9 شاخص از بُعد محیطی، یک شاخص از بعد فرایندی و 7 شاخص از بعد نهاده‌ها مورد تأیید خبرگان واقع نشد. نتیجه‌گیری: الگوی نهایی پژوهش حاضر با توجه به جامعیت و گستره شمول آن در تمامی ابعاد، می‌تواند به‌ عنوان معیاری برای استقرار حاکمیت شرکتی در بانک‌ها و ارزیابی وضعیت آنها مورد استفاده قرار گیرد.