اثر غلظت‌های تحت کشنده نانوپلاستیک پلی‌استایرن بر برخی شاخص‌های فیزیولوژیک ماهی کپور معمولی (Cyprinus carpio)

نویسندگان

1 گروه تولید و بهره‌برداری آبزیان، دانشکده شیلات و محیط زیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران.

2 گروه تولید و بهره‌برداری آبزیان، دانشکده شیلات و محیط زیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران.

3 گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی دریا، دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر، خرمشهر، ایران.

4 گروه تکثیر و پرورش آبزیان، دانشکده شیلات و محیط زیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران.

5 مرکز آموزش علمی کاربردی کشاورزی بهارآوران نسترن، دانشگاه جامع علمی کاربردی، قم، ایران.

doi
چکیده

توسعه قابل‌توجه نانو تکنولوژی و استفاده گسترده از نانو مواد در زمینه­ های مختلف صنعتی باعث ضرورت بررسی اثرات تخریبی آن­ ها بر سیستم ایمنی می­ باشد. از این ­رو در استفاده از نانو ذرات باید به سمیت آن­ ها توجه نمود. این تحقیق، با هدف بررسی پاسخ ­های اکوفیزیولوژیکی ماهی کپور معمولی در مواجه با نانو پلاستیک ­پلی‌استایرن به‌عنوان یک پلیمر پر مصرف انجام شد. تعداد هشتاد و چهار قطعه ماهی کپور معمولی با میانگین وزنی5/1 ±30 گرم، در 4 تیمار غذایی (شاهد با غذای تجاری و تیمار­ها با غذهای حاوی 0/1، 0/5 و 1 میلی­ لیتر نانو­پلی­ استایرن امولسیونی) به‌مدت 28 روز قرار گرفتند. در پایان دوره آزمایش نمونه سرم و موکوس جمع‌آوری شد. نتایج نشان داد که غلظت ­های مختلف نانو­پلاستیک پلی ­استایرن بر شاخص ­های پروتین کل سرم خون تاثیر معنی‌داری نداشتند (0/05<P)، در حالی که میزان گلوکز در غلظت 1 میلی ­لیتر (بالاترین غلظت)، نسبت به گروه شاهد افزایش معنی‌دار داشت (0/05>P). تیمارآزمایشی باعث افزایش معنی‌دار مقدار پروتین محلول موکوس شد (0/05>P). همچنین تیمار‌های آزمایشی به‌ترتیب باعث افزایش و کاهش معنی‌دار ALT و AST سرم خون شد (0/05>P). به‌طور کلی نتایج نشان داد که نانو­پلاستیک پلی ­استایرن موجب افزایش استرس و پاسخ‌های نامطلوب فیزیولوژیک در ماهی کپور معمولی می­ شود و این عوارض مخرب در غلظت­ های بالا­تر مشهودتر است.