تطبیق‌پذیری توزیع ارقام صورت‌های مالی با قاعدۀ بنفورد و تأثیر آن بر حق‌الزحمۀ حسابرسی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد گروه حسابداری، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

2 استادیار گروه حسابداری، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

doi
10.22103/jak.2020.13192.2865
چکیده

هدف:امروزه شناسایی عوامل مؤثر بر حق‌الزحمۀ حسابرسی در حرفة حسابرسی از نظر تأثیر آن بر کیفیت حسابرسی و هم از نظر رقابت‌پذیری مؤسسات حسابرسی، اهمیت ویژه‌ای دارد. هدف این پژوهش، بررسی تطبیق‌پذیری توزیع ارقام صورت‌های مالی با قاعدۀ بنفورد و تأثیر آن بر حق‌الزحمۀ حسابرسی است. روش:به‌منظور سنجش میزان انحراف توزیع ارقام صورت‌های مالی با قاعدۀ بنفورد، از امتیازدهی به روش کولموگروف–اسمیرنف بهره گرفته شده است. در این راستا داده‌های 101 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران طی بازۀ زمانی 1386 تا 1396 از نرم‌افزار رهاورد نوین، صورت‌های مالی و سایت رسمی بورس اوراق بهادار تهران جمع‌آوری شد و بر اساس الگوی رگرسیون چند متغیره، مورد آزمون قرار گرفت. یافته‎ها: بر اساس یافته‌های پژوهش، امتیاز توزیع ارقام ابتدایی صورت‌های مالی دارای تأثیر مثبت و غیرمعنادار بر حق‌الزحمۀ حسابرسی است. همچنین در ارتباط با توزیع ارقام پایانی صورت‌های مالی، اثر منفی و غیرمعنادار بر حق‌الزحمۀ حسابرسی مشاهده شد.به عبارت دیگر، انحراف از توزیع بنفورد در ارقام ابتدایی و پایانی صورت‌های مالی بر حق‌الزحمۀ حسابرسی اثر مثبت و معناداری نداشته است. نتیجه‎گیری: حسابرسان با تکیه بر قاعده بنفورد می‌توانند توزیع رسیدگی‌های خود را به تراکنش‌هایی محدود سازند که مشکوک بوده و احتمال تقلب در آن بیشتر است و در نتیجه برآورد دقیق‌تری از تحریف‌های بااهمیت در برنامه‌ریزی حسابرسی خود داشته باشند و آن را در قیمت‌گذاری خدمات حسابرسی خود لحاظ کنند.