بررسی تاثیر پاتولوژی و مسمومیت غذایی ماهیان با مایکوتوکسینها
نویسندگان
1 بخش بهداشت و بیماریهای آبزیان، گروه علوم درمانگاهی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.
2 گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی خاتم الانبیا بهبهان، بهبهان، ایران.
3 گروه بهداشت و کنترل کیفی مواد غذایی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران.
4 بخش بهداشت و بیماریهای آبزیان، گروه علوم درمانگاهی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.
5 گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی خاتم الانبیا بهبهان، بهبهان، ایران.
6 گروه مهندسی محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران.
doi
چکیده
رشد و توسعه صنعت آبزیپروری در دهه های اخیر منجر به توسعه صنعت تولید غذای آبزیان نیز شده است. در پرورش متراکم آبزیان، نیاز به پروتئین حیوانی با کیفیت بالا، لیپید و سایر مواد مغذی ضروری است. پودر ماهی بهعنوان یک ماده مهم در تغذیه ماهیها استفاده میشود که در آینده به مقدار کافی در دسترس نخواهد بود. افزایش فشار صیادی سبب کاهش ذخیره آبزیان دریایی شده است؛ لذا کاهش وابستگی آبزیپروری به منابع دریایی بهمنظور توسعه پایداری این صنعت در آینده امری ضروری محسوب می شود. بنابراین استفاده از منابع پروتئینی گیاهی مانند غلات و حبوبات در خوراک آبزیان می تواند در تحقیق این هدف مؤثر باشد. اما مواد غذایی گیاهی میتواند بستر طبیعی و مناسبی را برای رشد قارچ ها فراهم کنند. محصولات زارعی ممکن است در زمان برداشت و یا در حین نگهداری در انبار به قارچها آلوده شوند. تحت شرایط نامساعد محیطی، در دمای بالای 27 درجه سانتیگراد و رطوبت بیش از 60 درصد و عدم تهویه مناسب، قارچها بهسرعت رشد کرده و با تولید مایکوتوکسین میتوانند سلامت آبزیان را به مخاطره بیاندازند. علاوه براین تجمع مایکوتوکسینها در بافت خوراکی ماهیان میتواند برای سلامت مصرفکنندگان نیز خطرناک باشد. از اینرو، شناخت انواع مختلف مایکوتوکسین ها و درک چگونگی انتقال آن از مواد غذایی به آبزیان پرورشی و در نهایت به مصرف کنندگان انسانی ضروری است. در حال حاضر، آفلاتوکسینها، استریگماتوسیستین، اوکراتوکسین، تریکوتسنها، زیرالنون و فومونیسینها از مهمترین مایکوتوکسین های شناخته شده در غذای آبزیان است؛ که می تواند آسیب های پاتولوژیک زیادی از جمله کاهش عملکرد رشد، تغییر در شاخص های خون شناسی، آسیب های بافت شناسی، تغییر در پارامترهای بیوشیمیایی، استرس اکسیداتیو و آسیب های ژنتیکی به آبزیان وارد نماید. بنابراین در این مقاله تلاش شده تا ضمن معرفی هر کدام از این ترکیبات، تاثیرات آنها بر سلامت آبزیان را نشان داده شود.
