فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

اجراهای آئینی هند، که قدمت برخی از آن‌ها به هزاره اول پیش از میلاد بازمی‌گردد، علاوه بر آنکه حامل سنت‌های زیباشناختی کهن‌اند آیینه‌ای از تحولات اجتماعی-فرهنگی در طول تاریخ این سرزمین نیز محسوب می‌شوند. این پژوهش با هدف بررسی جایگاه اجتماعی زنان اجراکننده این اجراهای نیایشی، دواداسی، به‌ویژه در بسترهای آیینی، به تحلیل تاریخی تحولات اجتماعی زندگی آنان از زمان پیدایش این سنت‌ها تا دوران پس از استقلال هند (۱۹۴۷م.) می‌پردازد. پرسش اصلی آن است که چگونه مناسبات اجتماعی، سیاسی و مذهبی، بر هویت، منزلت و شیوه زیست زنان رقصنده آئینی تأثیر نهاده‌اند؟ در پاسخ، تحولات نقش اجتماعی این زنان از معابد به صحنه‌های معاصر هنر بررسی شده و نشان داده می‌شود که چگونه نهادهایی چون معابد، ساختارهای طبقاتی و استعمار، سهمی تعیین‌کننده در حیات و زوال این نقش‌ها داشته‌اند. روش تحقیق در مقاله جامعه شناختی-تاریخی حاضر، شامل تحلیل منابع تاریخی و مشاهدات میدانی و مصاحبه‌های نیمه ساختاریافته نگارنده در سفرهای تحقیقاتی به هند، همراه با مصاحبه با استادان و مجریان این اجراهای آئینی بوده است. نتایج نشان می‌دهد که بازتعریف نقش اجتماعی دواداسی‌ها از کنش آیینی به کنش فرهنگی در دوران مدرن، نه صرفاً فرآیندی هنری، بلکه بازتابی از چالش میان سنت، استعمار و مدرنیته در جامعه هند است.