فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

درشکه از اواخر دوره قاجار تا اواسط دوره پهلوی نقش مهمی در ارتباطات درون شهری ایفاء کرد. درشکه-چی‌ها به عنوان رانندگان درشکه ساختار اجتماعی و صنفی منسجم داشتند که به همراه مالکان، کارگران و صاحبان حرفه‌های مرتبط از نفوذ قابل توجهی برخوردار بودند و به ورود وسایل نقلیه موتوری واکنش نشان دادند. از اوایل دوره پهلوی که اتوبوس و سپس تاکسی در شهرهایی مثل مشهد شروع به کار کردند، درشکه‌چی‌ها با آنها مخالفت کردند که باعث تاخیر در مدرن‌سازی شد. کنار گذاشتن درشکه‌چی‌ها از ساختار حمل و نقل شهری مشهد تا اواخر دوره پهلوی به یک چالش تبدیل شد. این مقاله با تکیه بر مطبوعات و اسناد با روش پژوهش تاریخی انجام گرفته و تلاش دارد به صورت توصیفی- تحلیلی وضعیت درشکه‌چی‌های مشهد را در تقابل با مدرن‌سازی حمل و نقل شهری بررسی کند. نتیجه پژوهش نشان داد ساختار منسجم، تعداد زیاد درشکه‌چی‌ها، حرفه‌های وابسته به آن و تولید داخلی بودن باعث مقاومت درشکه‌چی‌ها در تقابل با مدرن‌سازی وسایل نقلیه شد، ولی گسترش شهر، افزایش وسایل نقلیه موتوری، کاهش کیفیت درشکه‌ها و سرعت کُند آنها باعث شد علیرغم نیم قرن مقاومت نتوانند جایگاهشان را در ساختار حمل و نقل شهری مشهد حفظ کنند.