فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تجارت کارم یکی از مشهورترین شبکه‌های تجاری در سده‌های میانه‌ی اسلامی بود که از سده پنجم تا نهم هجری میان هند، مصر و شام و سرزمین‌های پیرامون مدیترانه رواج داشت. این پژوهش با رویکرد تاریخ اجتماعی، به بررسی ساختار این شبکه و نقش پذیرش تکثر دینی در دوام و انسجام ساختار تجاری و گسترش آن می‌پردازد. حضور تاجرانی از ادیان و مذاهب مختلف در بدنه‌ی این تجارت و پذیرش تکثر عقیدتی و حکمفرمایی آداب و عرف تجاری به جای محدود شدن به قوانین فقهی یک دین یا فرقه‌ی معین از عوامل اساسی در شکل‌گیری همکاری بین ادیانی و نظم اجتماعی فرادینی بود که دوام و انسجام درونی و کارایی این شبکه را طی چند سده‌ی متوالی تضمین کرد. یافته‌های این پژوهش بر اساس تحلیل مهم‌ترین اسناد مربوط به این تجارت به‌ویژه در میان اسناد یافت شده در جنیزه نشان می‌دهد که تاجران مسلمان، مسیحی، یهودی و هندی، با تکیه بر قوانین عرفی، ورای تعلقات دینی، به سازواری و تعامل عرفی دست یافته بودند که نه فقط موجب رونق اقتصادی، بلکه موجد نوعی ثبات اجتماعی فرامذهبی در ساختار تجارت کارم گردید.