فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مسئله‌ی اصلی این مطالعه، بررسی تجربه‌های حسی سربازان در محیط‌های نظامی و بازنمایی آن در سینما است. پرسش پژوهش، چگونگی تأثیر خدمت سربازی بر ادراک حسی افراد و شیوه‌های بازنمایی این تجربه در آثار سینمایی است. روش تحقیق مبتنی بر تحلیل کیفی است که از طریق مشاهدات میدانی در پادگان آموزشی، بررسی اسناد رسمی (آیین‌نامه‌های معافیت پزشکی و کتابچه‌های نظامی) و تحلیل چهار فیلم شاخص جنگی («وضع بشر ۲»، «خط باریک قرمز»، «صلیب‌های چوبی» و «نشان سرخ شجاعت») انجام شده است. یافته‌ها نشان میدهند که در فضای نظامی، حواس بینایی و شنوایی به عنوان ابزارهای نظارت و اطاعت، نقش مسلطی در حفظ سلسله‌مراتب و انضباط دارند؛ در حالی که حواس بویایی، چشایی و لامسه، به شکلی هدفمند سرکوب می‌شوند. بررسی فیلم‌ها آشکار می‌کند که سینما با روایت نقش دستورات حسی در تثبیت سلسلسه‌مراتب نظامی و نیز با بهره‌گیری از تکنیک‌های نورپردازی و طراحی صدا، توانسته است ابعاد پیچیده‌تری از تجربه‌ی حسی سربازان را نسبت به روایت‌های رسمی، بازتاب دهد. این پژوهش بر اهمیت توجه به تاریخ اجتماعی حواس در بازسازی روایت‌های تاریخی تأکید کرده و نشان می‌دهد که سینما به مثابه‌ی رسانه‌ای چندحسی، امکان بازآفرینی عینی‌تر زیست سربازی را فراهم می‌کند.