مسئلة «هست و باید» و پارادوکس پرایور

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری منطق، دانشگاه تربیت مدرسz

2 ستاد گروه فلسفة اخلاق، دانشکدة علوم و معارف اسلامی، دانشگاه قم

3 دانشیار گروه منطق، دانشگاه تربیت مدرس (نویسندة مسئول)

4 دانشیار گروه فلسفه، دانشگاه تربیت مدرس

doi
چکیده

به علت برخی ویژگی‌های منطق سنتی ارسطویی، عدم ارتباط منطقی میان جملات از نوع «هست» و جملات از نوع «باید» بدیهی به‌ نظر می‌رسد. اما منطق جدید فاقد چنین ویژگی‌هایی است؛ پرایور با تکیه بر این نکته طرف‌داران شکاف منطقی «هست» و «باید» را با یک پارادوکس مواجه می‌کند. در این مقاله ابتدا پارادوکس پرایور و برخی پاسخ‌های فلسفی به آن را بیان می‌کنیم، سپس به تشریح منطق چند‌ارزشی بیل که برای حل این پارادوکس پیشنهاد شده می‌پردازیم و خواهیم دید این پارادوکس در چهارچوب منطق ربط نیز حل خواهد شد. با این حال پرایور علاوه بر این پارادوکس، براهین دیگری نیز ارائه می‌کند. ما نشان خواهیم داد هر‌چند این دو منطق پارادوکس پرایور را حل می‌کنند، هر یک از حل برهانی دیگر عاجز است.