فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پژوهش حاضر به بررسی تحولات اقتصادی-اجتماعی دهه ۹۰ شمسی در ایران و ظهور طبقه نوپدید «نوکیسه» می‌پردازد. این دهه، با ویژگی‌هایی چون رشد ناپایدار، تورم مزمن و اقتصاد رانتی و تحریمی، به تعمیق شکاف طبقاتی و تشدید نابرابری‌ها منجر شد. تحلیل داده‌های رسمی نشان می‌دهد که ثروت، عمدتاً از طریق فعالیت‌های غیرمولد، رانت‌ها و دلالی‌ها، در دست اقلیتی متمرکز شده است؛ این تمرکز حتی در بستری از رشد اقتصادی صفر یا منفی رخ داده است.نتایج فرهنگی ظهور این طبقه، دگرگونی ارزشی وسیعی است. مصرف نمایشی و تجمل‌گرایی به مثابه مسیر اصلی کسب عزت‌نفس، به محتوای غالب و هژمونیک فضای اجتماعی بدل شده و بر فرهنگ عمومی و ساختارهای میل‌ورزی تأثیر عمیق گذاشته است.این مقاله با بهره‌گیری از داده‌های ثانویه رسمی و چارچوب‌های نظری، ابتدا ظهور اقتصادی این طبقه را توصیف و سپس پیامدهای فرهنگی-ارزشی آن را نقد می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهد تعینات فرهنگی این ظهور عبارتند از: تحقیر کار تولیدی و مشروعیت‌بخشی به دلالی، دگرگونی معیارهای منزلت، عادی‌سازی فساد، کالایی شدن فرهنگ و اخلاق، و تحلیل رفتن سرمایه و اعتماد اجتماعی.