تحلیل کیفی چالش‌های پیش‌روی توسعه پایدار گردشگری روستایی در منطقه جهانی هورامان: تحلیلی داده‌بنیاد

نویسندگان

1 پژوهشگر مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کردستان

2 مدرس مدعو دانشگاه رازی کرمانشاه

3 استادیار، گرو ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

doi
چکیده

این پژوهش با هدف شناسایی و تحلیل چالش‌های پیش روی توسعه پایدار گردشگری روستایی در منطقه جهانی هورامان (استان کردستان) انجام شده است. روش تحقیق کیفی و مبتنی بر تحلیل داده‌بنیاد با رویکرد اشتراوس و کوربین بوده و داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساخت‌یافته با ذی‌نفعان کلیدی گردآوری شده است. یافته‌ها نشان می‌دهند که چالش‌های توسعه گردشگری پایدار در هورامان را می‌توان در 10 دسته کلی شامل چالش‌های زیرساختی و خدمات عمومی، فرهنگی– اجتماعی و مشارکت محلی، زیست‌محیطی، سیاستگذاری و حکمرانی، اقتصادی، ارتباطی، مدیریت ناپایدار گردشگری فصلی، کشاورزی و منابع معیشتی، انجمن‌های زیست‌محیطی، حکمرانی محلی و چالش‌های مربوط به نقش کمرنگ زنان روستایی در توسعه پایدار گردشگری روستایی طبقه‌بندی کرد. کمبود زیرساخت‌های حمل‌ونقل، اقامتی و ارتباطی، نبود مدیریت منسجم، ضعف در آموزش‌های گردشگری، عدم هماهنگی نهادی، نارسایی در مدیریت پسماند، و نگرش‌های تقابلی نسبت به توسعه از مهم‌ترین چالش‌های شناسایی‌شده به‌شمار می‌روند. نتایج همچنین بر نقش کلیدی مشارکت محلی در پیشبرد اهداف توسعه پایدار تأکید دارند و نشان می‌دهند که فقدان مشارکت مؤثر جوامع محلی می‌تواند ظرفیت‌های فرهنگی و طبیعی منطقه را با تهدید مواجه سازد. در پایان، پژوهش پیشنهادهایی برای بهبود وضعیت موجود ارائه می‌دهد، از جمله: تقویت ظرفیت‌های محلی، ارتقای آگاهی‌های زیست‌محیطی، توسعه آموزش‌های تخصصی، و ایجاد سازوکارهای هماهنگ‌کننده میان نهادهای دولتی و محلی. این مطالعه با برجسته‌کردن چالش‌های موجود، بر ضرورت اتخاذ رویکردی چندبُعدی و مشارکتی برای تحقق توسعه پایدار گردشگری در منطقه هورامان تأکید می‌کند.