نقش تعاملی سرمایۀ روان‌شناختی و هویت سازمانی بر رفتار شهروندی و پاسخ‌گویی سازمانی کارکنان آموزشی

نویسندگان

1 دانشگاه ارومیه

2 دانشگاه ارومیه

3 دانشگاه ارومیه

4 دانشیار مدیریت آموزشی، گروه علوم تربیتی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران

doi
چکیده

نگارندگانِ پژوهش حاضر کوشیده‌اند تا رفتار شهروندیِ سازمانی را پیش‌بینی کنند و روابط حاکم بر آن را تعیین کنند و از طریق سرمایۀ روان‌شناختی، میزان پاسخ‌گویی رفتار شهروندی را بسنجند. در این پژوهش به نقش تعدیل‌کنندۀ هویت سازمانی نیز توجه شده است. این تحقیق با روش توصیفی از نوع همبستگی انجام شده است. جامعۀ آماری این پژوهش شامل کلیۀ کارکنان آموزش‌و‌پرورش شهر ارومیه (255 نفر) است که طبق جدول مورگان 180 نفر از آنان به‌صورت تصادفی‌ به‌عنوان نمونه آماری انتخاب شدند. داده‌ها از طریق پرسشنامه‌های استاندارد سرمایۀ روان‌شناختی لوتانز و همکاران، هویت سازمانی مائل و اشفرس، رفتار شهروندی پوداسکف و همکاران، پاسخ‌گویی سازمانی هاچوارتر و همکاران جمع‌آوری شد. برای تجزیه‌و‌تحلیل داده‌ها از ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانۀ تعدیل‌کننده استفاده شد که برای رسیدن به این منظور، نرم‌افزار آماری SPSS به کار رفت. نتایجْ حاکی‌از معنی‌داربودنِ روابطْ بین متغیرهای پژوهش بود. همچنین نقش تعاملی سرمایۀ روان‌شناختی و هویت سازمانی بر رفتار شهروندی سازمانی کارکنان آموزش‌وپرورش تأئید شد، به این صورت که برای کارکنان با سرمایه روان‌شناختی بالا، افزایش هویت سازمانی با افزایش رفتارِ شهروندی سازمانی همراه بود؛ درعین‌حال، اثر تعاملی سرمایۀ روان‌شناختی و هویت سازمانی بر روی پاسخ‌گویی معنی‌دار نیست. این نتایج بر ضرورت افزایش هویت‌یابی کارکنان با سازمان، توسعۀ سرمایۀ روان‌شناختی آنان و بازشناسی نقش این متغیرها بر پیامدهای شغلی تأکید دارد.