تحلیل تحولات پارادایمی حکمروایی گردشگری: مطالعه تطبیقی دورههای 2000-2015 و 2016-2025
نویسندگان
1 استادیار گروه جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشگاه تربیت مدرس
2 استاد گروه جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشگاه تربیت مدرس
3 دانشجوی دکتری گروه جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشگاه تربیت مدرس
doi
چکیده
حکمروایی گردشگری بهعنوان پارادایمی نوظهور در مدیریت مقاصد، نقش محوری در پاسخگویی به چالشهای پیچیده صنعت گردشگری ایفا میکند. این پژوهش با هدف ترسیم نقشه جامع تحولات مفهومی، ساختاری و موضوعی حکمروایی گردشگری و شناسایی مسیرهای آینده این حوزه پژوهشی انجام شده است. رویکرد کتابسنجی با تحلیل 892 مقاله علمی مستخرج از پایگاه اسکوپوس (2000-2025) بهکار گرفته شد و دادهها به دو دوره زمانی 2000-2015 و 2016-2025 تقسیم و با استفاده از نرمافزار VOSviewer تحلیل شدهاند. تحلیلها افزایش 9 برابری در فراوانی مفهوم حکمروایی گردشگری و گسترش خوشههای موضوعی از 5 به 8 خوشه را نشان میدهند. همچنین گونههای نوظهور حکمروایی شامل حکمروایی مشارکتی، محیطزیست و چندسطحی شناسایی شدند. ادغام مفهومی با چالشهای معاصر، بهویژه بیشگردشگری و گردشگری هوشمند، بیانگر پاسخگویی این حوزه به مسائل نوپدید است. یافتهها نشاندهنده تکامل پارادایمی حکمروایی گردشگری از مفهومی وابسته به حوزهای مستقل با چارچوبهای نظری بالغ است.