فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هر ساله تعدادی بچه ماهی کپور معمولی،Cyprinus carpio به­ منظور بازسازی ذخایر دریای خزر به رودخانه­ های شمال ایران رهاسازی می­ شود. انجام هورمون­ تراپی برای تکثیر مصنوعی این ماهی امری اجتناب ناپذیر است و با­وجود تفاوت­ های موجود بین کپور معمولی وحشی و پرورشی، از دستورالعمل یکسان برای القای رسیدگی جنسی آن­ها در مرکز شهید رجائی ساری استفاده می­شود. بنابراین در این تحقیق به­منظور مقایسه بازده هورمونتراپی در کپورماهیان وحشی و پرورشی، تعداد 12 قطعه مولد ماده صید شده از دریای خزر و 15 قطعه مولد ماده پرورشی، هر­یک در 3 تیمار آزمایشی بر­اساس روش کاربردی مرکز شهید رجائی ساری به شرح زیر مورد تزریق قرار گرفتند. تزریق دو­مرحله ­ای عصاره هیپوفیز کپور معمولی به ­میزان 4/5 میلی­گرم به ازای هر کیلوگرم وزن (شاهد)، و تزریق یک و دو مرحله ­ای sGnRH + دامپریدون(اواپریم) به میزان 0/4 میلی­ لیتر به ازای هر کیلو­گرم وزن به­ عنوان تیمارهای دوم و سوم آزمایش. تمام 27 مولد ماده وحشی و پرورشی به هورمون ­تراپی پاسخ دادند. وزن تخمک استحصالی و هم­آوری کاری در مولدین پرورشی و تعداد تخمک در گرم و هم­آوری نسبی در مولدین وحشی به ­طور معنی ­داری بیشتر بود (0/05>p ). درصدهای لقاح، چشم­ زدگی و تفریخ در تیمارهای اواپریم هم در مولدین پرورشی (12/1±20/93، 46/0±36/94، 93/1±87/91) و هم در مولدین وحشی (1/42±95/51، 0/01±94/90،  0/15±92/43) به­ طور معنی ­داری بیشتر از تیمار هیپوفیز بود (0/05>p ). همبستگی مثبت بین وزن مولدین، وزن تخمک استحصالی و هم­آوری کاری با یکدیگر در هر دو گروه مولدین مشاهده شد. اگر­چه هر سه پارامتر عنوان شده با تعداد تخمک در گرم و وزن مولدین و وزن تخمک استحصالی با هم­آوری نسبی در هر دو گروه مولدین همبستگی منفی داشتند. همچنین درصدهای لقاح، چشم­ زدگی و تفریخ همبستگی مثبت بسیار معنی­ داری را با یکدیگر نشان دادند (0/01>p ). در بررسی روابط بین متغیرها توسط رگرسیون گام ­به گام ارتباط معنی­ داری بین درصد­های لقاح، چشم­زدگی و تفریخ با وزن مولد و وزن تخمک استحصالی مشاهده نشد، اما در هر دو گروه از مولدین کیفیت تخمک ­ها دارای رابطه مثبت و معنی­ دار به­ ویژه با تزریق یک­ مرحله­ ای اواپریم در مقایسه با غده هیپوفیز بودند. بنابراین تزریق یک ­مرحله­ای اواپریم برای هر دو کپور معمولی پرورشی و وحشی مناسب­تر است. اگرچه در مولدین وحشی به دلیل وزن کمتر آنها، وزن تخمک استحصالی و هم­آوری کاری کمتر از مولدین پرورشی بود اما درصد تفریخ در مولدین وحشی با ضریب 18/2 بیشتر از مولدین پرورشی بود.