ارزیابی خطر تقلب مدیران با استفاده از روش داده‌کاوی

نویسندگان

1 دانشیار حسابداری، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.

2 استادیار اقتصاد، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.

3 دانشجوی دکتری حسابداری، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.

doi
10.22103/jak.2018.10913.2495
چکیده

بررسی، ارزیابی و تشخیص گزارش‌های متقلبانه که از آن با نام گزارش‌های دستکاری شده نیز یاد شده است، سابقۀ دیرینه‌ای در ادبیات حسابداری و مالی دارد. سهامداران، مدیران را به عنوان نمایندگان خود در شرکت انتخاب می‌کنند و طبیعی است که نسبت به تشخیص صداقت در گزارشگری مدیران، حساس باشند. حسابرسان نیز در راستای بررسی‌های خود ملزم به ارزیابی و برآورد خطر تقلب در روش‌های اجرا شده توسط مدیریت واحد تجاری هستند تا بر اساس این ارزیابی، حجم آزمون‌های حسابرسی و متعاقباً حق‌الزحمة پیشنهادی خود را تخمین بزنند. پژوهش حاضر برای ارزیابی و تشخیص خطر تقلب مدیران، از یک روش غیرمالی استفاده کرده است که مشخصاً مبتنی بر تجزیه و تحلیل متن گزارش هیئت‌مدیره به مجمع عمومی صاحبان سهام است. در این روش، واژه‌های گزارش‌های هیئت مدیره به مجمع بررسی شده، پس از پالایش شدن، با استفاده از نوع خاصی از رگرسیون تحت عنوان رگرسیون‌های LASSO الگویی برای ارزیابی و تشخیص شاخص خطر تقلب در شرکت‌ها ارائه شده است که با دقتی بین 89% تا 91% قادر به تشخیص صحیح شاخص خطر بالای تقلب در شرکت‌ها است.