واکاوی مفاهیم،آثار و فهم زیملی در ایران

نویسندگان

1 دانشیار گروه علوم اجتماعی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران

doi
10.22054/qjss.2025.81231.2815
چکیده

هدف اصلی این مطالعه بررسی مفاهیم، ترجمۀ آثار و فهم زیملی در ایران است. برمبنای یافته‌های تحقیق در دورۀ اول که مقارن با تأسیس دانشگاه تهران و رشتۀ جامعه‌شناسی است نه تنها زیمل در ایران مورد توجه نبود بلکه در جوامع غربی نیز چندان جایگاهی جدی نداشت. در دورۀ دوم، با تأسیس مؤسسۀ تحقیقات اجتماعی در سال ۱۳۳۷، زیمل نزد جریان‌های مسلط جامعه‌شناسی ایران ــ شامل پوزیتیویست‌ها و چپ‌گرایان ــ جایگاهی حاشیه‌ای یافت و تصویری مبهم از او در فضای علمی کشور شکل گرفت. در دورۀ سوم مقاومت علیه جامعه‌شناسی در ایران شکل گرفت و مخاطب اصلی آن طبقات محروم جامعه بود و در مقایسه با دورۀ قبل تفاوت محسوسی وجود نداشت. در مرحله چهارم و در دهۀ هفتاد اتفاقات مهمی در عرصۀ داخلی و بین‌المللی رخ داد. جامعه پساانقلابی گذار از جامعه انقلابی به جامعه مصرفی بود. مفهوم سبک زندگی در‌کانون اصلیِ مطالعات علوم انسانی و اجتماعی قرار گرفت و مفاهیم و آثار بیشتری از زیمل در ایران ترجمه و تألیف شدند.