کاربرد رویکرد تلفیقی ISM-MICMAC در توسعه گردشگری پایدار (مورد مطالعه: شهرستان اردکان)
نویسندگان
1 گروه علوم و مهندسی محیط زیست، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه اردکان
2 گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه زابل، زابل، ایران
3 استادیار، گروه علوم و مهندسی محیط زیست، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه اردکان، اردکان، ایران
4 گروه علوم و مهندسی محیط زیست، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه اردکان، اردکان، ایران.
doi
چکیده
این پژوهش با هدف شناسایی پیشرانهای کلیدی مؤثر بر توسعه صنعت گردشگری در شهرستان اردکان و ارائه راهکارهای راهبردی برای توسعه پایدار این صنعت انجام شده است. در این مطالعه، از رویکرد آیندهپژوهی اکتشافی و ترکیب روشهای مدلسازی ساختاری-تفسیری (ISM) و نرمافزار MICMAC برای تحلیل سیستماتیک پیشرانهای توسعه گردشگری و تعیین روابط سلسلهمراتبی میان آنها در شهرستان اردکان استفاده شده است. پیشرانهای کلیدی و مستقل با غربالگری براساس میزان تأثیرگذاری و تأثیرپذیری در اثرات مستقیم و غیرمستقیم شناسایی شدهاند. بر اساس نتایج به دست آمده ده پیشران کلیدی و مستقل شناسایی شد که شامل: فقدان مدیریت یکپارچه و متولی واحد گردشگری طبیعی و فرهنگی، فقدان برنامهریزی بلندمدت و نداشتن چشمانداز توسعه درخور، فقدان افراد سیاسی علاقمند به گردشگری در سطوح بالای تصمیمگیری، عدم آشنایی برخی از مدیران، تصمیمگیران و پیمانکاران با خصوصیات اقتصادی- اجتماعی و بومشناختی منطقه، برنامهریزی ضعیف در صنعت گردشگری، بیعلاقگی و عدم همکاری مردم جهت حفظ محیط طبیعی، مورد مشورت قرار نگرفتن نیروهای دانشگاهی در تصمیمگیریها و نظارت بر طرحهای اجرایی، عدم مشارکت مردم در تصمیمگیریهای مرتبط با زندگی و معیشت آنها، عدم تخصیص اعتبارات مصوب و یا تخصیص اعتبارات در زمان نامناسب و عدم استفاده صحیح از بودجههای تخصیص یافته، عدم نیازسنجی و اولویتبندی اقدامات مدیریتی دستگاهها براساس نظرسنجی مستقیم از مردم است. این یافتهها میتواند به عنوان چارچوبی راهبردی توسط برنامهریزان و مدیران حوزه گردشگری مورد استفاده قرار گیرد تا با طراحی بسترهای مناسب و ارائه آموزشهای تخصصی، زمینه رفع موانع موجود و تحقق توسعه پایدار و همهجانبه گردشگری در منطقه فراهم گردد.