نهادینهسازی کاربست رویکرد شبکه منطقهای در برنامهریزی توسعه مورد مطالعه: طرح آبادانی و پیشرفت منظومه روستایی طارم در استان زنجان
نویسندگان
1 دانشیار، گروه جغرافیای انسانی،دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی
2 دانشیار گروه جغرافیای انسانی،دانشکده علوم جغرافیایی دانشگاه خوارزمی
3 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.
doi
چکیده
رویکرد شبکه منطقه ای تلاش دارد تا با تقویت پیوندهای روستایی- شهری، بستر توسعه یکپارچه روستایی-شهری را فراهم سازد. علیرغم پیشنیه مطالعاتی غنی و تجربیات طرح های اجرایی متعدد، کاربست رویکرد شبکه منطق های در کشور در عمل دچار مسائل و چالش هایی شده است. تحقیق حاضر با بهره گیری از مدل کیو و با تمرکز بر طرح پیشرفت و آبادانی منظومه روستایی طارم در استان زنجان، به بررسی الزامات و اولویتهای رویکرد شبکه منطقه ای در برنامه ریزی توسعه کشور از دیدگاه خبرگان، مسئولین، کارشناسان دستگاههای اجرایی، مشاوران و تسهیلگران طرح پرداخته است. بدین منظور ابتدا فضای گفتمان الزامات تاثیرگذار در تحقق رویکرد شبکه منطقه ای از طریق مصاحبه نیمه ساختاریافته و برررسی منابع استخراج و پس از پالایش اولیه در ٣١ عامل کلیدی در غالب 6 بُعد محیطی-اکولوژیک، ساختاری – نهادی، آموزشی، اقتصادی، کالبدی –فضایی و اجتماعی دسته بندی شد. سپس 25 نفر از خبرگان و کنشگران کلیدی طرح به روش نمونهگیری هدفمند انتخاب شدند و گویه های استخراج شده را با بهره گیری از جدول کیو اولویتبندی کردند. داده های جمع آوری شده در نرم افزار KADE و با روش تحلیل مولفه های اصلی PCA و چرخش واریماکس مورد تحلیل قرار گرفتند. بر اساس یافته های تحقیق میتوان مطرح کرد که چهار نوع دیدگاه در خصوص الزامات و اولویتهای کلیدی در تحقق رویکرد شبکه منطقه ای وجود دارد که به ترتیب شامل: ارتقای جایگاه و اهمیت روستا در برنامه ریزی توسعه، تغییر رویکرد به برنامه شبکه ای در برنامه ریزی توسعه روستایی و تقویت ساختار اجرایی آن، هدایت منابع مالی اشتغال زایی به اولویتهای رویکرد شبکهای و در نهایت تقویت هماهنگی و هم افزایی دستگاههای اجرای هستند. از سوی دیگر، ظرفیت سازی و توانمندسازی جوامع محلی در هر چهار دیدگاه مورد توافق و تاکید بوده است.