عکسهای ورناکولار: تاریخ اجتماعیِ بصری
نویسندگان
1 استادیار پژوهش هنر، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.
doi
10.30465/shc.2023.39933.2314چکیده
عکسهای ورناکولار که عموماً عکسهای روزمره و ببینوبنداز، عکسهای ادارهجات تشخیص هویت و پلیس و غیره را شامل میشوند، بهخاطر ثبت انواع کیفیات حاضر در زندگی روزانه و پیوند اساسی با کنشها، باورها، عادات و روشهای زندگی مردم، عملاً دارای کیفیات استنادی چونان متن دیداریِ تاریخ اجتماعی هستند. از اینمنظر، در مطالعه و تحلیل عکسهای ورناکولار، نهکیفیات هنری و زیباییشناسانهشان، که روشهای روزمرهی ثبت عکاسانه توسط مردم از منظر تاریخ اجتماعیاست که دارای اهمیتاست. برهمیناساس، میتوان با روش مورخان اجتماعی که سعی در تحلیل و واکاوی جزییترین مسائل زیست روزانه در بستر فرهنگی خاص دارند، بهچیستی، تعاریف، و محتوای عکسهای ورناکولار پرداخت. سوال اصلی اما اینهست که براساس تاریخ زندگی روزانه، کدام ویژگیهای عکسهای ورناکولار آنرا درپیوندی هستیشناسانه با تاریخ اجتماعی نوین قرار میدهد؟ میتوان گفت که ایندسته آثار عکاسانه، بهدلیل خارج بودن از عرف و تعاریف نهادهای هنری، از الزامات و ضروریات دستوری هنر خارج بوده و همین امر موجبات ظهور کیفیت استنادیِ یکتا از متن زندگی روزانهرا برای مورخان فراهم میسازد. در نتیجهی این امر، عکاسی ورناکولار در معنای کلی خود میتواند بازوی توانمند تحقیق و پژوهش در حوزهی مطالعات تاریخ اجتماعی باشد و چهبسا دور از قاعده نباشد اگر بگوییم بدون ثبت اسناد ورناکولار، اصولاً مطالعات زیست روزانهی بسترهای اجتماعی در علم تاریخ با مسئلهی اساسی نقصان در ارجاعدهی و استنادسازی همراه میگردد.