A Replicated Single Case Evaluation of a Depression Focused EMDR Protocol (EMDR-DeprEnd) for Reducing Depression, Anxiety, and Emotion Dysregulation
نویسندگان
1 کاندیدای دکتری روانشناسی بالینی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران
2 استاد گروه روان شناسی، بالینی دانشگاه شاهد، تهران، ایران.
3 دانشیار روانشناسی بالینی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران
4 دانشیار روانشناسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
5 استادیار روانشناسی، واحد رودهن دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران
doi
10.22054/jcps.2026.91611.3329چکیده
مقدمه و هدف: اختلالات افسردگی اساسی بسیار شایع اند و اغلب با اضطراب و اختلال در تنظیم هیجان همراه میشوند، که نیاز به مداخلات کوتاهمدت که سازوکارهای زیربنایی مشترک را هدف قرار میدهند، برجسته میکند. حساسیتزدایی از طریق حرکات چشم و پردازش مجدد (EMDR) فراتر از اختلال استرس پس از سانحه، شواهد رو به رشدی دارد، از جمله شواهدی نوظهور برای کاهش علائم افسردگی. این مطالعه تک موردی با اندازه گیری مکرر، پروتکل EMDR متمرکز بر افسردگی (EMDR-DeprEnd) را در سه دانشجوی دانشگاه در تهران، ایران، بررسی کرد.روششناسی تحقیق: شرکتکنندگان ارزیابیهای خودگزارشی مکرر را در طول خط پایه (سه نوبت)، درمان (پنج نوبت) و پیگیری (یک نوبت) تکمیل کردند. پیامدها شامل افسردگی (پرسشنامه افسردگی بک- ویرای دوم؛ BDI-II)، اضطراب (پرسشنامه اضطراب بک؛ BAI) و بدتنظیمی هیجان (مقیاس دشواری در تنظیم هیجان؛ DERS) بودند. تحلیلها شامل بررسی بصری ساختاریافته و معیارهای تک موردی (درصد دادههای غیرهمپوش/همپوش [PND/POD]، میانگین کاهش از خط پایه [MBLR] و شاخص تغییر پایدار [RCI]) بودند.یافتهها: در تمام موارد، مقادیر پایه پایدار بودند و پس از آن روند نزولی در طول درمان و کاهش بیشتر در پیگیری مشاهده شد. از شروع مطالعه تا پیگیری، افسردگی ۳۳.۸٪ تا ۳۸.۶٪، اضطراب ۴۵.۱٪ تا ۵۸.۵٪ و بدتنظیمی هیجان ۲۳.۰٪ تا ۲۸.۹٪ کاهش یافت. درصد دادههای غیر همپوش برای افسردگی (۲۰٪ در تمام موارد) کمتر از اضطراب و بدتنظیمی هیجان بود که ممکن است نشاندهنده افزایش علائم گذرای اولیه در برخی از شرکتکنندگان باشد. شاخصهای تغییر پایدار از آستانههای مرسوم برای همه پیامدها (با استفاده از انحراف معیار تجمیعی خط پایه) فراتر رفتند.نتیجهگیری: این یافتههای اولیه نشان میدهد که پروتکل EMDR-DeprEnd ممکن است برای کاهش علائم افسردگی در کنار اضطراب و بدتنظیمی هیجان، امکانپذیر و بالقوه مفید باشد. تکرار پژوهش با استفاده از طرحهای دقیق خط پایه چندگانه و کنترلشده با پیگیری طولانیتر ضروری است.