مقایسه ترکیبات مایع تخمدانی، مایع منی و خون مولدین ماهی سفیدک سیستان (Schizothorax zarudnyi) و بررسی اثر مایع تخمدانی بر تحرک اسپرم

نویسندگان

1 گروه شیلات، پژوهشکده تالاب بین المللی هامون، دانشگاه زابل، زابل، ایران.

2 مرکز تکثیر و بازسازی ذخایر ماهیان بومی و گرمابی، زهک، ایران.

3 معاونت آبزی پروری، اداره کل شیلات آب های داخلی، زابل، ایران.

4 گروه شیلات، پژوهشکده تالاب بین المللی هامون، دانشگاه زابل، زابل، ایران.

5 مرکز تکثیر و بازسازی ذخایر ماهیان بومی و گرمابی، زهک، ایران

doi
چکیده

در این مطالعه، علاوه بر سنجش ترکیبات آلی (گلوکز، کلسترول، پروتئین کل و آلبومین) و یونی (کلسیم، فسفر، منیزیوم، سدیم و پتاسیم) مایع تخمدانی و سرم خون 6 قطعه مولد نر (وزن متوسط 37/84±424/37 گرم و طول متوسط 1/32±36/19 سانتی­ متر) و 9 قطعه مولد ماده (وزن متوسط 89/47±1225/87 گرم و طول متوسط 0/6±50/5 سانتی متر) ماهی سفیدک سیستان (Schizothorax zarudnyi)، مدت تحرک اسپرم­ ها در مخلوط مایع منی با نسبت­ های صفر، 15، 30، 45، 60، 75، 90 و 100 درصد مایع تخمدانی اندازه­ گیری شد. اسپرم ­ها در محلول خالص مایع تخمدانی فاقد تحرک بودند. کمترین مدت تحرک اسپرم (0/56±44/67 ثانیه) با آب خالص و بیشترین مدت تحرک آن (5/37±67 ثانیه) با ترکیب 55% آب و 45% مایع تخمدانی به ­دست آمد که اختلاف معنی­ داری با گروه­ های حاوی صفر، 15، 30 و 60 درصد مایع تخمدانی داشت (0/05>P). تفاوت­ هایی در ترکیب مایع تخمدانی، مایع منی و سرم خون مولدین وجود داشت. به جز منیزیوم، بقیه پارامترهای خون ماده و مایع تخمدانی و نیز تمامی ویژگی­ های خون مولدین نر و مایع منی با هم اختلاف معنی­ داری داشتند. همچنین، مقدار گلوکز، پروتئین کل و کلیسم سرم خون مولدین نر و ماده با هم اختلاف معنی­ داری داشتند. مقایسه ترکیبات مایع تخمدانی، مایع منی و سرم خونی مولدین نر و ماده نشان داد بیشترین گلوکز و پروتئین کل در سرم خون نر، بیشترین کلسترول و سدیم در سرم خون ماهی های نر و ماده، بیشترین کلسیم در سرم خون ماده، کمترین مقدار منیزیوم و بیشترین پتاسیم در مایع منی بود. نتایج نشان داد که وجود 45% مایع تخمدانی در محلول فعال­ سازی موجب افزایش مدت تحرک اسپرم می ­شود. همچنین، نتایج مطالعه نشان­ دهنده نقش مهم جنس ماده در افزایش تحرک اسپرم در فرآیند لقاح ماهی سفیدک سیستان بود.