کشاورزان کردستان و برنامه های اصلاحات اقتصادی در دوره پهلوی دوم( مطالعۀ اسنادی)

نویسندگان

1 دانش آموخته دکتری تاریخ ایران بعد از اسلام، دانشگاه آزاد، واحد شبستر، ایران

2 دانشجوی دکتری، تاریخ ایران بعد از اسلام، دانشگاه خوارزمی تهران، ایران.

3 استادیار، گروه تاریخ، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

doi
10.30465/shc.2023.40246.2327
چکیده

برنامه‌های پنج‌گانه عمرانی و توسعۀ دورۀ پهلوی دوم سال 1327 به تصویب رسید. هدف اصلی برنامه‌های عمرانی این دوره، تغییر بنیان‌های اقتصادی و اجتماعی جامعۀ سنتی ایران به یک کشور توسعه یافته بود که مهم‌ترین مؤلفه‌های آن بالا بردن سطح استانداردهای زندگی و تبدیل به جامعۀ صنعتی و شهری بود. مقالۀ حاضر می‌کوشد اوضاع کشاورزی و کشاورزان استان کردستان را طی سال‌های 1327 تا 1351 (پایان برنامۀ عمرانی چهارم) با تکیه بر پژوهش تاریخی و رویکرد اقتصادی و اجتماعی، براساس جمع‌آوری اسناد از مراکز معتبر سندی کشور مانند: اسناد موجود در کتابخانۀ ملّی، مرکز اسناد همدان، مدارک موجود در سازمان برنامه ‌و بودجه، مرکز پژوهش‌های مجلس و منابع کتابخانه‌ای مورد بررسی و موشکافی قرار دهد. با حذف نظام بهره‌برداری ارباب –رعیتی، نظام مدیریت سنتی روستایی بدون جایگزین مناسب برچیده شد. همچنین برنامه‌های توسعۀ اجتماعی- اقتصادی پهلوی دوم در استان کردستان بیشتر مربوط به طرح‌های خدماتی بود.(متاثر از رویکرد سیاسی- امنیتی) بنابراین در نهایت منجر به شکل‌گیری نارضایتی عمومی و آسیب‌پذیری سیاسی گردید. روش پژوهش در این مقاله به شیوه اسنادی و تحلیل محتوای اسناد است.