خشونت خانگی علیه زنان؛ محصول ناسازوارگی برهمکنش نهادی
نویسندگان
1 استادیار جامعهشناسی، گروه جامعهشناسی و مطالعات فرهنگی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران
2 دانشجوی دکتری جامعهشناسی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی تهران. تهران، ایران.
3 دانشیار جامعهشناسی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی تهران. تهران، ایران
4 دکتری مدیریت آموزشی، سازمان بهزیستی استان ایلام. ایلام، ایران
doi
10.22054/qjss.2024.77792.2746چکیده
هدف این پژوهش، شناسایی دلایل و پیامدهای تجربهی خشونت در زندگی زنان خشونتدیده است. این پژوهش در قلمرو پارادایم کیفی و مبتنی بر روش نظریهی زمینهای است. جامعهی هدف تحقیق زنان خشونتدیدهی مراجعهکننده به اورژانس اجتماعی و مراکز مثبت زندگی سازمان بهزیستی شهر ایلام است که نمونهای 24 نفره از آنان با استفاده از روشهای نمونهگیری هدفمند و نمونهگیری نظری انتخاب شده است. دادهها از طریق مصاحبهی نیمهساختاریافته گردآوریشده و سپس کدگذاری شدهاند. یافتهها حاکی از نقش عوامل اجتماعی همچون خشونت آموختهشده، شیوههای مسئلهساز ازدواج، خانوادهی غیرحامی؛ عوامل اجتماعی فرسایش سرمایهی اجتماعی، انگارهی مردسالارانه؛ عوامل اقتصادی نظیر نابسندگی معیشتی؛ و عوامل بین فردی و مداخلهای نظیر کژتابی دوسویه است. واکنشهای زنان عمدتاً انفعالی بوده و پیامد آن معمولپنداری نقش قربانی برای زنان بوده است. مقولهی هستهی خشونت خانگی علیه زنان محصول «برهمکنش تجربهی محرومیتهای اقتصادی زنان و انگارهی مردسالاری در جامعهی سرزنشگر قربانی» است که حاصل مدیریت خانواده در بستر حفظ کارکردهای فرهنگ مردسالارانه در کنار انتقال ساختاری خشونت در سازوکاری فرهنگی است.