روایت مهاجرت و منزلت نظامیان دولت پیشین افغانستان
نویسندگان
1 استادیار جامعه شناسی دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
2 دانشیار جامعه شناسی دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
3 کارشناسیارشد جامعهشناسی، دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبائی، ایران
doi
10.22054/qjss.2024.82120.2837چکیده
یکی از این گسستهای مهم سیاسی اجتماعی کشور افغانستان زمانی رخ داد که طالبان برای بار دوم قدرت سیاسی این کشور را در دست گرفتند. در پی این تحول، نظم جامعه برهم خورد و سراسیمگی، آحاد جامعه را فرا گرفت. در میان اقشار جامعه، نیروهای نظامی ازجمله کسانی بودند که شرایط بغرنجی را تجربه کردند؛ چراکه در مقابل کسانی قرارگرفتهاند که سالها در برابر هم جنگیده بودند و حال چارهای بهجز هجرت نداشتند. مقاله حاضر درصدد مطالعه روایت این قشر از تغییرات پایگاهی و منزلت آنان است، میدان تحقیق شامل 20 فرد نظامی است که پس از سقوط دولت افغانستان به کشور ایران گریختند. پژوهش حاضر به روش تحلیل تماتیک انجام شده است. از مهمترین مفاهیم نظری تحقیق، قشربندی، منزلت، دلهره منزلت، عادتواره و خط سیر اجتماعی است. تمهای فراگیر مقاله به شرح زیرند: کابوسِ انتقامگیری؛ کارِ سخت و ملالتآور؛ ظهور عادتوارههای ناهمخوان؛ در حسرت ارزشهای ازدسترفته؛ بیوطنی و مرگ تدریجی یک نظامی؛ احساس درماندگی و بی معناشدن زندگی و آوارگی و آزردگی اجتماعی. برای نظامیان طیف وسیعی از صدمات و بیماریهای روحی و روانی وجود دارند که برخلاف جنگ کشنده نیستند؛ اما تروماتیک محسوب میشوند. وسعت فروپاشی ناشی از تزلزل ارزشهای مهم و منزلت آنان یکی از این صدمات تروماتیک است.