اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر شرم از بدن، حساسیت بین‌فردی و توجه انتخابی در دختران دارای اختلال بدشکل‌انگاری بدنی

نویسندگان

1 دانشگاه ازاد اسلامی ارومیه دانشکده پزشکی رشه روانشناسی بالینی

2 استادیار گروه روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، ارومیه، ایران

doi
10.22054/jcps.2026.87451.3256
چکیده

اختلال بدشکل‌انگاری بدنی شامل اشتغال فکری شدید به نقص‌های خیالی یا جزئی در ظاهر است. این پژوهش باهدف بررسی اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد (ACT) بر کاهش شرم از بدن، حساسیت بین‌فردی و بهبود توجه انتخابی در دختران مبتلا به این اختلال انجام شد. پژوهش حاضر از نوع نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون - پس‌آزمون و گروه کنترل بود. از میان ۴۰۰ دانش‌آموز دختر غربالگری شده با پرسش‌نامه فراشناخت اختلال بدشکل‌انگاری (BDMCQ)، ۳۰ نفر مبتلا به اختلال (با میانگین سنی ۱۶-۱۷ سال) به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (۱۵ نفر) و کنترل (۱۵ نفر) جایگزین شدند. گروه آزمایش، ۸ جلسه ۶۰ دقیقه‌ای مداخله ACT دریافت کردند، درحالی‌که گروه کنترل مداخله‌ای دریافت نکردند. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS تحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد به طور معناداری موجب کاهش شرم از بدن (۵۵۲/۰=۲η، ۰۰۱/۰P>، ۵۴۹/۳۴F=)، حساسیت بین‌فردی (۵۳۱/۰=۲η، ۰۰۱/> ۰P، ۷۰۵/۳۱F=) و بهبود توجه انتخابی (۵۴۳/۰=۲η، ۰۰۱/۰P>، ۲۲۹/۳۳F=) در گروه آزمایش شد. نتایج نشان می‌دهند که ACT مداخله‌ای مؤثر برای کاهش علائم مرتبط با اختلال بدشکل‌انگاری در نوجوانان است.