اماکن عبادی- فرهنگی به مثابه یک مکان سوم: تبیین نقش مساجد در پایداری اجتماعی شهر خرم‌آباد

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، دانشگاه محقق اردبیلی

2 عضو هیت علمی دانشگاه محقق اردبیلی

3 عضو هیت علمی، دانشگاه محقق اردبیلی

4 عضو هیت علمی دانشگاه محقق اردبیلی

doi
چکیده

مساجد به عنوان یک مکان سوم از صدر اسلام تا به امروز دارای کارکردهای مختلفی بوده‌اند. به طوریکه این اماکن مذهبی فرهنگی علاوه بر بعُد عبادی و نیایشی همواره در امور فرهنگی- اجتماعی و تقویت آرمان‌های والای انسانی ایفای نقش کرده­اند. هدف پژوهش حاضر تبیین نقش مساجد به عنوان یک مکان سوم در پایداری اجتماعی شهر خرم‌آباد است. روش تحقیق توصیفی- تحلیلی و از نوع پیمایشی است. نمونه آماری مورد پژوهش شامل 150 نفر از شهروندان شهر خرم‌آباد است که به صورت تصادفی ساده با استفاده از نرم‌افزار Sample Power مورد بررسی قرار گرفته­اند. برای تجزیه‌وتحلیل داده­ها از نرم‌افزارهای SPSS26 و AMOS24 استفاده گردید. نتایج حاصل از آزمون T تک نمونه‌ای پژوهش نشان داد مساجد با میانگین 92/2 نقش کمی بر پایداری اجتماعی شهر خرم‌آباد دارند. همچنین نتایج مدل عاملی مرتبه دوم پژوهش نشان داد در میان ابعاد مورد مطالعه، بُعد - سیاسی فرهنگی با بار عاملی 98/0 داری بیشترین اثرگذاری و بُعد اجتماعی و اقتصادی با وزن عاملی 42/0 دارای کمترین اثرگذاری در شهر خرم‌آباد است. در نهایت نتایج تحلیل مسیر مدل ساختاری پژوهش نشان داد که دست‌یابی به پایداری اجتماعی از طریق مساجد در شهر خرم‌آباد با بهبود شاخص‌های اثرگذار در شش بعُد سرمایه اجتماعی، تعاملات اجتماعی و افزایش حس تعلق، تبادل آزادانه عقاید و آرا، تقویت همبستگی اجتماعی و تقویت روحیه جمعی با وزن‌های کوواریانسی 49/0، 48/0، 47/0، 42/0، 32/0 و 19/0 امکان‌پذیر است.