بررسی توسعه‌یافتگی و ویژگی‌های هیدرودینامیکی سامانه‌‌های کارستی با استفاده از تجزیه و تحلیل منحنی فرود هیدروگراف (مورد مطالعه: آبخوان‌های کارستی حوضۀ رودخانۀ الوند)

نویسندگان

1 دانشیار دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه ایلام

2 استاد دانشکدۀ جغرافیا، دانشگاه تهران

3 دانشجوی دکتری ژئومورفولوژی دانشکدة جغرافیا، دانشگاه تهران

4 استاد دانشکدۀ جغرافیا، دانشگاه تهران

5 دانشیار دانشکدۀ جغرافیا، دانشگاه تهران

doi
10.22059/jphgr.2015.55334
چکیده

حوضة کارستی رودخانة الوند در غرب استان کرمانشاه به‌علت فراهم بودن شرایط مساعد کارست‌زایی، دارای آبخوان‌های کارستی متعددی است. این آبخوان‌ها نقش حیاتی در استمرار و شکل‌گیری مدنیت در منطقه داشته، منبع اصلی تأمین آب جوامع انسانی است. هدف از این پژوهش ارزیابی و تعیین درجة توسعة کارست آبخوان‌های کارستی حوضة الوند استفاده از طریق تجزیه و تحلیل منحنی فرود هیدروگراف چشمه‌های کارستی است. در این پژوهش، پس از تعیین محدودة آبخوان‌ها، ویژگی‌های ژئومورفولوژی کارست سطحی و زمین‌شناسی آنها بررسی شد و در ادامه منحنی فرود هیدروگراف پنج چشمه ارزیابی و درجة توسعة کارست آبخوان‌ها تعیین شد. نتایج حاکی از آن است که آبخوان‌های ریجاب و ماراب با درجة توسعة کارست 5/5، توسعه‌یافته‌ترین آبخوان‌های حوضه‌اند و دارای دو زیررژیم خطی و یک زیررژیم آشفته‌اند. آبخوان‌های گلین، گلودره و سرابگرم دارای درجة توسعة کارست 7/3، 7/3 و 7/2 هستند و دو زیررژیم خطی دارند. درجة توسعة کارست و ویژگی‌های هیدرودینامیکی آبخوان‌ها تحت تأثیر تفاوت‌های محلی در عوامل مؤثر بر توسعة کارست و ژئومورفولوژی کارست متفاوت است. سه عامل ژئوموفولوژی کارست سطحی، فیزیوگرافی حوضه‌های تغذیه‌کنندة آبخوان‌ها و ارتفاع، به‌ترتیب بیشترین اثر را بر ویژگی‌های هیدرودینامیکی و درجة توسعة کارست آبخوان‌های حوضة الوند دارند.