مطالعه تطبیقی امنیت ملّی با تأکید بر قدرت دولت و ملّت و مناسبات بین آن‌ها

نویسندگان

1 دکتری جامعه شناسی دانشگاه شهید بهشتی ، تهران، ایران

2 دکتری سیاستگذاری فرهنگی، دانشگاه فرماندهی و ستاد آجا، تهران، ایران

doi
10.22054/qjss.2024.76424.2708
چکیده

مسئله اصلی نوشتار حاضر امنیت ملّی است. پرسش نوشتار حاضر این است که چه جوامعی و چرا تهدیدات بالقوه و بالفعل داخلی و خارجی مخاطره‌آمیز امنیت ملّی را کمتر تجربه می‌کنند، درحالی‌که برخی جوامع پیوسته در معرض و در حال تجربه تهدیدات مخاطرات آمیز هستند؟ وضعیت ایران از حیث قدرت دولت و ملّت و تهدیدات مخاطره‌آمیز امنیت ملّی چگونه است؟ به‌منظور یافتن راه‌حل تئوریک مسئله با استعانت از نظریه‌های دولت- ملت‌سازی، ابعاد قدرت دولت و ملّت استخراج و سپس با بهره‌گیری از نظریه نهادگرایی تاریخی به واکاوی نظری مناسبات بین دولت- ملّت و امنیت ملّی پرداخته شد. همچنین برای یافتن راه‌حل تجربی مسئله نیز از روش‌شناسی کمّی و تکنیک تحلیل ثانویه در سطح کلان استفاده‌شده و داده‌های مرتبط به متغیرهای پژوهش برای ۱۳۰ کشور از منابع مختلف بین‌المللی گردآوری و برای دوره زمانی ۲۰۰۵ تا ۲۰۲۲ م تحلیل شده‌اند. یافته‌های حاصل از تحلیل تطبیقی کمّی نشان داد که ظرفیت دولت و ملّت و ساخت متعادل- متوازن قدرت آن‌ها و همچنین تعادل و توازن قدرت بین دولت و ملّت که زمینه همسویی و هم‌افزایی قدرت آن‌ها را فراهم می‌کند، اثر کاهنده‌ای بر تهدیدات بالقوه و بالفعل داخلی و خارجی و اثر فزاینده‌ای بر امنیت ملّی دارد.