تدوین و روایییابی بسته غنیسازی روابط زوجین مبتنی بر مراقبتگری زوجی
نویسندگان
1 گروه مشاوره، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
2 گروه مشاوره، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.
3 استاد، گروه مشاوره، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.
doi
10.22054/jcps.2025.85740.3227چکیده
زمینه و هدف: روابط زوجی سالم و حمایتگرانه نقش مهمی در کیفیت زندگی زناشویی و سلامت روان دارد و طراحی مداخلات علمی میتواند به بهبود و غنیسازی این روابط کمک کند. پژوهش حاضر با هدف تدوین و روایییابی بسته غنیسازی روابط زوجین مبتنیبر مراقبتگری زوجی انجام شد.روششناسی پژوهش: روش پژوهش، ترکیبی از نوع اکتشافی و شامل دو مرحلة کیفی و کمی بود. در مرحلة کیفی از روش دادهبنیاد استفاده شد. در این مرحله جمعیت مورد مطالعه کلیه زوجین دارای رضایت و مراقبتگری زوجی ساکن شهر الیگودرز در سال 1401 بودند. 10 زوج با استفاده از روش نمونهگیری هدفمند تا رسیدن به اشباع نظری انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل مصاحبه نیمه ساختار یافته، پرسشنامه مراقبتگری کانس و شاور (1994) و مقیاس رضایت زناشویی انریچ (1982) بود. به منظور تجزیه و تحلیل دادهها از رویکرد سیستماتیک استراوس و کربین استفاده شد. در ادامه جهت تدوین بسته، بر مبنای مرور پیشینه مطالعات، بسته غنیسازی شامل مفاهیم و تکنیکهای مختلف تدوین شد. به منظور بررسی روایی محتوایی بسته، 5 نفر از متخصصان حوزه روانشناسی و مشاوره بهصورت در دسترس انتخاب شدند.یافتهها: یافتهها در بخش کیفی منجر به شناسایی حیطههای مراقبتگری زوجی، شرایط علی: تاریخچه زندگی و ازدواج آگاهانه، شرایط زمینهای: بسترهای فردی و زوجی، شرایط مداخلهگر: عوامل تسهیل کننده رفتاری و شناختی، راهبردهای تداومبخش و ارتقاءبخش مراقبت، پیامدهای فردی برای مراقبتکننده و مراقبتگیرنده و پیامدهای زوجی شد. محتوای جلسات غنیسازی روابط زوجین در نه جلسه هفتگی به مدت ۹۰ دقیقه تنظیم شد. شاخص روایی محتوایی 85/0 و نسبت روایی محتوا 1 بهدست آمد.نتیجهگیری: بسته غنیسازی روابط زوجین مبتنی بر مراقبتگری زوجی از روایی لازم برای کاربردهای آموزشی و پژوهشی برخوردار بوده و استفاده از آن برای زوجها توصیه میشود.