ویژگی های روانسنجی پرسشنامه پیری موفق در سالمندان ایرانی
نویسندگان
1 گروه روانشناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران
2 گروه روانشناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران
3 استاد گروه روانشناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران
doi
10.22054/jcps.2025.82783.3154چکیده
پیری موفق یک مفهوم چند وجهی است که ابعاد فیزیکی، شناختی و اجتماعی را در بر میگیرد و میتواند اثرات قابلتوجهی بر سلامت جسم و روان سالمندان داشته باشد. باتوجهبه فقدان یک ابزار کوتاه مناسب در ایران جهت سنجش پیری موفق، مطالعه حاضر باهدف بررسی روایی و پایایی نسخه فارسی پرسشنامه پیری موفق انجام شد. این مطالعه بهصورت توصیفیمقطعی انجام شد. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی سالمندان 60 سال و بالاتر استان کرمانشاه بود که 350 نفر براساس معیارهای ورود به روش نمونهگیری دردسترس انتخاب شدند. شرکتکنندگان به پرسشنامه پیری موفق رکر (2009) و سالمندی موفق زنجری و همکاران (2019) پاسخ دادند. تحلیل دادهها با استفاده از آمار توصیفی و تحلیل عاملی تأییدی در نرمافزار SPSS نسخه 24 و Amos نسخه 24 انجام شد. در مطالعه حاضر، میانگین سنی سالمندان مشارکتکننده 23/6±54/64 بود. تعداد پاسخگویان مرد 176نفر (47 درصد) و تعداد پاسخگویان زن 156نفر (53 درصد) بود. در نتایج تحلیل دادهها، پایایی درونی برحسب آلفای کرونباخ برای زیرمقیاسهای سبک زندگی سالم 712/0، مقابله سازگار 676/0 و درگیر شدن با زندگی 812/0 به دست آمد. به منظور بررسی روایی پرسشنامه از روش تحلیل عاملی تأییدی و روایی همزمان استفاده شد. نتایج حاصل از تحلیل عاملی تأییدی نشان داد که مدل برازششده برای پیش بینی 3 عامل (زیرمقیاسهای پرسشنامه) از برازش بسیار خوبی در نمونه موردمطالعه برخوردار است.همچنین نتایج حاصل از ضریب همبستگی پیرسون نشان داد که نمره زیرمقیاسهای پرسشنامه پیری موفق رکر همبستگی مستقیم و معناداری با زیرمقیاس های پرسشنامه سالمندی موفق زنجری و همکاران دارد.نسخه فارسی پرسشنامه پیری موفق از روایی و پایایی مطلوبی در میان سالمندان برخوردار است. باتوجهبه ویژگیهای روانسنجی مناسب و کم بودن تعداد سوالات، کاربست این پرسشنامه در مطالعات آینده و بررسی رابطه پیری موفق با دیگر متغیرهای مهم سالمندان میتواند باب جدیدی در حوزه مطالعات سالمندی در ایران بگشاید