مطالعه جغرافیای زیستی Daphnia O. F. Müller, 1785 (آبشش پایان: آنوموپودا) در شمال ایران

نویسندگان

1 گروه زیست شناسی دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.

2 گروه زیست شناسی دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.

3 گروه زیست شناسی دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.

4 گروه زیست شناسی دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.

doi
چکیده

اگر چه دافنی قدیمی­ ترین جانور مطالعه شده از شاخه ­سران در جهان می‌باشد، ولی توزیع آن در ایران به مقدار اندکی مطالعه شده است و اطلاعات در مورد آن ها بسیار پراکنده است. از این­رو مطالعه حاضر اولین ارزیابی جغرافیای زیستی جنس دافنی در ایران می­ باشد. نمونه­ ها به­ صورت تصادفی از ایستگاه ­های مختلف حوضه خزری و دریاچه ارومیه جمع­ آوری گردید. تعداد چهار گونه از هر یک از زیرجنس ­های (Ctenodaphnia)  Daphnia و (Daphnia) Daphnia در 29 محل مختلف یافت شدند. برخی متغیر­های بوم ­شناختی مثل دما، شوری، pH، ارتفاع، طول و عرض جغرافیایی، به همراه 19 متغیر اقلیمی، برای تجزیه و تحلیل آماری عوامل محیطی موثر بر توزیع گونه­ ها مورد بررسی قرار گرفتند. متغیرهای میانگین دمای سالانه، متوسط دمای سردترین سه ماهه سال و ارتفاع، در بین گونه ­ها متفاوت بودند و در نتیجه از نیازهای محیطی موثر بر آن ها محسوب می­ شوند. رابطه­ ی توزیع دافنی با متغیرهای میانگین دمای سالانه و ارتفاع، مثبت و با متغیر متوسط دمای سردترین سه ماهه سال منفی بود. در کل می­ توان گفت تغییرات دمایی، به ­عنوان تنها عوامل موثر بر توزیع دافنی به حساب می­ آیند و متغیر­های مرتبط با بارندگی تاثیر گذار نمی ­باشند.