مطالعه جغرافیای زیستی Daphnia O. F. Müller, 1785 (آبشش پایان: آنوموپودا) در شمال ایران
نویسندگان
1 گروه زیست شناسی دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.
2 گروه زیست شناسی دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.
3 گروه زیست شناسی دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.
4 گروه زیست شناسی دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.
doi
چکیده
اگر چه دافنی قدیمی ترین جانور مطالعه شده از شاخه سران در جهان میباشد، ولی توزیع آن در ایران به مقدار اندکی مطالعه شده است و اطلاعات در مورد آن ها بسیار پراکنده است. از اینرو مطالعه حاضر اولین ارزیابی جغرافیای زیستی جنس دافنی در ایران می باشد. نمونه ها به صورت تصادفی از ایستگاه های مختلف حوضه خزری و دریاچه ارومیه جمع آوری گردید. تعداد چهار گونه از هر یک از زیرجنس های (Ctenodaphnia) Daphnia و (Daphnia) Daphnia در 29 محل مختلف یافت شدند. برخی متغیرهای بوم شناختی مثل دما، شوری، pH، ارتفاع، طول و عرض جغرافیایی، به همراه 19 متغیر اقلیمی، برای تجزیه و تحلیل آماری عوامل محیطی موثر بر توزیع گونه ها مورد بررسی قرار گرفتند. متغیرهای میانگین دمای سالانه، متوسط دمای سردترین سه ماهه سال و ارتفاع، در بین گونه ها متفاوت بودند و در نتیجه از نیازهای محیطی موثر بر آن ها محسوب می شوند. رابطه ی توزیع دافنی با متغیرهای میانگین دمای سالانه و ارتفاع، مثبت و با متغیر متوسط دمای سردترین سه ماهه سال منفی بود. در کل می توان گفت تغییرات دمایی، به عنوان تنها عوامل موثر بر توزیع دافنی به حساب می آیند و متغیرهای مرتبط با بارندگی تاثیر گذار نمی باشند.