اولویتبندی مکانی مناطق تحت حفاظت با استفاده از الگوریتم شبیه سازی تبرید (منطقه مورد مطالعه: استان مازندران)
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی راشد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران
2 عضو هیئت علمی گروه سنجش از دور و سیستم اطلاعات جغرافیایی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران
3 عضو هیئت علمی گروه محیط زیست، دانشگاه تربیت مدرس، نور
4 عضو هیئت علمی گروه سنجش از دور و GIS، دانشگاه تربیت مدرس، تهران
doi
10.2022/hsmsp.26.3.7چکیده
گسترش جمعیت انسانها، ایجاد شهرها و روستاها، ساختن پل، جاده و سدها از عوامل تخریب و تهدید زیستگاه گونههای جانوری و گیاهی هستند. حفاظت زیستگاه گونهها یکی از راههای نگهداری آنها در برابر عوامل تهدیدکننده و جلوگیری از انقراض آنهاست. مناطق تحت حفاظت شامل چهار بخش اثر طبیعی ملی، مناطق حفاظتشده، پناهگاه حیاتوحش و پارک ملی است. هدف از این پژوهش، انتخاب مناطق تحت حفاظت جدید جهت حفاظت شش گونه پستاندار استان مازندران با استفاده از الگوریتم شبیهسازی تبرید است. جهت تهیۀ لایۀ پراکنش گونهها از روش حداکثر آنتروپی(maxent) استفاده شد. در این پژوهش تأثیر پارامترهای مختلف ازجمله BLM، SPF، اهداف حفاظتی متفاوت (۳۰ درصد، ۴۰ درصد ، ۵۰ درصد و ۶۰ درصد ـ حداقل مساحت در نظر گرفتهشده برای حفاظت هرگونه)، در فرایند انتخاب مناطق تحت حفاظت، موردمطالعه و بررسی قرار گرفت. با بررسی چهار سناریوی مختلف، جهت حفاظت شش گونۀ پستاندار، نتایج بهدستآمده نشان داد که مناطق تحت حفاظت موجود (منطقۀ حفاظتشدۀ شش رودبار، منطقۀ حفاظتشدۀ اساس، منطقۀ حفاظتشدۀ هزارجریب، پناهگاه حیات وحش دودانگه، پارک ملی پابند و پارک ملی کیاسر)، ازنظر دستیابی به اهداف حفاظتی کارایی خوبی ندارند. همچنین مناطق تحت حفاظت موجود همپوشانی کمتر از ۵۰ درصد با مناطق تحت حفاظت جدید را نشان داد. طبق نتایج حاصلشده در این پژوهش، میتوان خلأهای حفاظتی موجود را شناسایی و جهت تکمیل کردن این خلأها، مناطق حفاظتی جدید را معرفی کرد.
