استخراج و تحلیل الگوهای سینوپتیک منجر به توفان های تندری دشت اردبیل
نویسندگان
1 دانشیار گروه جغرافیای طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی
2 دانشجوی دورة دکتری تخصصی آبوهواشناسی سینوپتیک، دانشگاه محقق اردبیلی
doi
10.22059/jphgr.2015.55338چکیده
پژوهش پیشرو بهمنظور شناسایی الگوهای سینوپتیک سطح زمین و ارتفاع ژئوپتانسیل تراز پانصد هکتوپاسکال رخداد توفان تندری در دشت اردبیل طی بازة بیستساله (1992-2012) بهانجام رسیده است. در این پژوهش، از دادههای فشار سطح زمین، ارتفاع ژئوپتانسیل تراز پانصد هکتوپاسکال و روش خوشهبندی سلسلهمراتبی وارد با فاصلة اقلیدسی استفاده شده است. نتایج خوشهبندی، چهار الگو در سطح زمین و چهار الگو در تراز پانصد هکتوپاسکال را بهدست داد. الگوهای سطح زمین شامل ۱. شکلگیری کمفشارهایی بر روی هندوستان و سیبری و پرفشارهایی بر روی اروپای شمالی و غرب چین؛ ۲. شکلگیری کمفشارهایی بر روی درة گنگ، خلیج فارس و شمال اروپا و پرفشارهایی بر روی سیبری و غرب چین؛ ۳. شکلگیری کمفشارهایی بر روی هند و خلیج فارس و پرفشارهایی بر روی سیبری و غرب چین؛ ۴. شکلگیری پرفشار در آسیای مرکزی و رخداد جبهه در شمال غرب کشور است. الگوهای ارتفاع ژئوپتانسیل تراز پانصد هکتوپاسکال شامل الگوهای 1. شکلگیری ناوه بر روی شرق مدیترانه و قرارگیری اردبیل در شرق ناوه؛ 2. شکلگیری بلوکینگ امگاییشکل بر روی شمال خزر و قرارگیری اردبیل در جنوب غرب آن؛ 3. رخداد بلوکینگ بریدة کمفشار بر روی مرکز و شرق ترکیه و قرارگیری اردبیل در شرق ناوة ایجادشده از آن؛ ۴. رخداد بلوکینگ دوقطبی در اروپای مرکزی و قرارگیری منطقة بررسیشده در شرق ناوه است.
