شناسایی زنجیره های تولید در محیط داخلی ایران و بررسی عملکرد تجارت خارجی اقتصاد ایران در آن زنجیره ها
نویسندگان
1 گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
2 گروه علوم اقتصادی، دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
3 استادیار اقتصاد دانشگاه شهید بهشتی
4 علوم اقتصادی، دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
doi
10.22034/ecoj.2024.57813.3222چکیده
عملکرد نامتقارن در تجارت، ناشی از عملکرد نامناسب تولید و مصرف فعالیتهای اقتصادی است. از آنجایی که سرمایه، دانش، مدیریت و سایر منابع میتواند در ایران با محدودیت مواجه باشد، از اینرو تئوری رشد نامتوازن توصیه به سرمایهگذاری در فعالیتهای منتخب مینماید و تئوریهای نئوساختارگرایان جایگاه مناسب تجارت را مشخص میکنند. بنابراین برای ایجاد تقارن در تولید و تجارت، این مطالعه با تکیه بر مبانی نظری مرتبط ابتدا زنجیرههای تولیدی (محیط درونی اقتصاد ایران) را شناسایی کرده و سپس عملکرد تجارت خارجی اقتصاد ایران در این زنجیرهها (محیط بیرونی) را بررسی میکند. به این منظور از آخرین جدول داده – ستانده بانک مرکزی (1395) استفاده شده است. نتایج نشان میدهد که اقتصاد ایران در محیط داخلی بیشتر در بالادست زنجیرههای تولید فعالیت میکند. ازاینرو در محیط خارجی نیز صادرکننده محصولات خام و نیمهخام است و سهم تخصصگرایی عمودی در اقتصاد ایران ناچیز بوده و عمدتاً واردات محصولات در فعالیتهای پاییندست را شامل میشود. برای ایجاد تقارن در تجارت، باید با جایگزینی واردات ثانویه و توسعه صادرات ثانویه در فعالیتهای پاییندست داخلی که ارزشافزوده بیشتر و در سطح بینالمللی متقاضیان بیشتری دارد، سرمایهگذاری کرد.