تاثیر نامتقارن نرخ ارز واقعی بر تراز تجاری در بخشهای کشاورزی، صنعت و معدن، خدمات و نفت و گاز ایران
نویسندگان
1 دانشیار گروه اقتصاد دانشگاه ارومیه
2 دانشجوی دکتری توسعه اقتصاد دانشگاه ارومیه
3 دانشیار گروه اقتصاد دانشگاه ارومیه
doi
10.22034/ecoj.2024.57063.3211چکیده
شرایط خاص اقتصاد ایران، نرخ ارز را بهعنوان یک متغیر مهم در اقتصاد تبدیل کرده است، با اینحال طی سی سال گذشته، نرخ ارز از نوسانات قابلتوجه برخوردار بوده است و مطالعات مختلفی برای بررسی نحوه تأثیر این نوسانات بر تراز تجاری پرداختهاند، اما از آنجا که هرکدام از مطالعات به بخش کلی ایران و یا بین کشورها پرداختند در این مطالعه به بررسی جداگانه هر بخش کشاورزی، صنعت و معدن، نفت و گاز و خدمات پرداخته شده است. لذا هدف اصلی این مطالعه بررسی تاثیر نامتقارن نرخ ارز واقعی در تراز تجاری در هر چهار بخش کشاورزی، صنعت و معدن، خدمات و نفت و گاز ایران و مجموع چهار بخش میباشد. برای این منظور از رهیافت خود رگسیو با وقفههای گسترده غیرخطی (NARDL) استفاده شد زیرا این روش امکان بررسی اثرات نامتقارن نرخ ارز را در کوتاه مدت و بلندمدت فراهم میکند. برای بررسی ارتباط نامتقارن نرخ ارز با تراز تجاری از دادههای سالیانه 1374 تا 1399 استفاده شد. بر اساس نتایج، اثر شوکهای ارزی نامتقارن بوده و شوکهای مثبت ارزی اثر مثبت بر تراز تجاری داشته است، همچنین شوکهای منفی نرخ ارز، معنی دار نبوده است که نشانگر عدم تاثیر سیاست کاهش ارزش پول بر بهبود تراز تجاری میباشد. بنابراین بروز هرگونه شوک ارزی، به معنای ایجاد تلاطم در اقتصاد بوده و یکی از راهکارهای مقابله با این وضعیت، کاهش شکاف میان نرخ ارز رسمی و بازار آزاد و همچنین تک نرخی کردن ارز است.