بررسی مدیریت سود مبتنی بر اقلام تعهدی و مدیریت واقعی سود در دورههای قبل و بعد از تصویب قانون بازار اوراق بهادار ایران
نویسندگان
1 دانشیار حسابداری، دانشکده علوم اداری و اقتصاد دانشگاه اصفهان
2 دانشجوی دکتری حسابداری، دانشگاه اصفهان
3 کارشناس ارشد حسابداری، دانشگاه ولیعصر (عج)
doi
10.22103/jak.2015.987چکیده
پژوهش حاضر به بررسی نقش قانون بازار اوراق بهادار ایران (مصوب سال 1384) در رابطه با مدیریت سود مبتنی بر اقلام تعهدی و مدیریت سود واقعی میپردازد. با توجه به تفکیک کامل مقام ناظر و مقام اجرایی، تاکید بر شفافیت اطلاعات و در نظر گرفتن مجازاتهایی برای فعالیتهای گزارشگری غیرواقعی مدیران، انتظار میرود پس از تصویب این قانون، ریسک مدیریت اقلام تعهدی افزایش، و در نتیجه، استفاده از آن کاهش یافته باشد و در عوض، مدیریت واقعی سود افزایش یافته باشد زیرا کشف آن نسبتاً دشوارتر است. برای بررسی این موضوع، از اقلام تعهدی اختیاری به عنوان معیار مدیریت سود تعهدی و از ترکیب جریان نقد عملیاتی غیرعادی، هزینههای تولیدی غیرعادی و هزینههای اختیاری غیرعادی به عنوان معیار مدیریت واقعی سود استفاده شد و فرضیات پژوهش با استفاده از دادههای ۹۷ شرکت پذیرفته شده در بورس، طی یک دوره ده ساله (از پنج سال قبل تا پنج سال پس از تصویب قانون) مورد آزمون قرار گرفت. یافتهها نشان داد وقتی شرایط اقتصادی، تفاوتهای خاص شرکتها، و برخی دیگر از عوامل تاثیرگذار بر مدیریت سود را از طریق تحلیل رگرسیون چندگانه کنترل میکنیم، در دورۀ پس از تصویب قانون بازار اوراق بهادار، مدیریت سود تعهدی روندی کاهشی داشته است اما مدیریت واقعی سود روند افزایشی پیدا کرده است. در واقع، مدیران تا حدی روشهای مدیریت واقعی سود را جایگزین دستکاری اقلام تعهدی نمودهاند.