تجمع زیستی فلز سنگین سرب ناشی از مواجهه آب زاد در ماسل آب شیرین Anodonta cygnea (Linnaeus, 1758) (Bivalvia: Unionidae)

نویسندگان

1 گروه مهندسی منابع طبیعی، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی تهران.

2 گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

3 گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

4 گروه مهندسی منابع طبیعی، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی تهران، تهران، ایران.

doi
چکیده

فلزات سنگین از مضرترین آلاینده­ های اکوسیستم ­های آبی بوده از پتانسیل بالایی برای ایجاد سمیت در آبزیان برخوردارند. مطالعه حاضر جهت بررسی میزان جذب و تجمع زیستی فلز سنگین سرب (Pb) در اندام­ های پا، جبه و آبشش ماسل آب شیرین Anodonta cygnea  انجام شد. بدین منظور دوکفه­ای­ ها در محیط آزمایشگاه به ­مدت 9 روز با غلظت­ تحت­ کشنده μg/L 125 از فلز سرب مواجهه یافتند و سطوح بافتی پایه فلز سرب در دوکفه­ای­ های مواجهه ­نیافته، میزان تجمع­ فلز و همچنین فاکتور تجمع زیستی در روزهای سوم، ششم و نهم از دوره آزمایشی در دوکفه­ های مواجهه یافته تعیین گردید. تفاوت معنی­ داری در سطوح پایه فلز سرب در اندام ­های مورد بررسی وجود نداشت. در طول دوره مواجهه سطوح بافتی سرب در اندام­ ها به شکل معنی­ داری (0/05>P) افزایش یافت. میزان تجمع فلز در روز نهم در بافت­ های پا (μg/g DW 10/82±4/5) و آبشش (μg/g DW 10/02±1/69) به ­صورت معنی­دار(0/05>P) بالاتر از جبه (μg/g DW 5/15±2/8) بود. مقادیر محاسبه شده BAF برای اندام­ ها نشان ­دهنده افزایش معنی­ دار (0/05>P) در طول دوره مواجهه بود و در بین اندام­ ها نیز مقادیر مربوط به جبه به ­صورت معنی­ داری (0/05>P) در مقایسه با دو اندام دیگر کمتر بود. براساس نتایج جذب و تجمع ­زیستی فلز سرب به­ عنوان یک عنصر غیرضروری در اندام ­های مختلف دوکفه­ ای A. cygnea از روندهای متفاوتی برخوردار بود.  P