واکاوی بسترها و زمینههای نابرابری جنسیتی در بازار کار و اشتغال
نویسندگان
1 استادیار مطالعات زنان و خانواده، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصاد، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران
2 کارشناسی ارشد مطالعات زنان و خانواده، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران
doi
10.22054/qjss.2022.68020.2531چکیده
پژوهش حاضر باهدف واکاوی بسترها و زمینههای شکلدهنده نابرابری جنسیتی در بازارکار و اشتغال و با استفاده از رویکرد کیفی پدیدارشناختی و مبتنی بر تجربیات زیسته زنان ساکن شهر تهران انجام شده است. به این منظور، با 23 زن 18 تا 68 ساله که به روش نمونهگیری هدفمند انتخاب شدهاند، مصاحبههای نیمه ساختاریافته انجام شد تا بسترها و زمینههای شکلدهنده نابرابری جنسیتی در بازار کار و اشتغال واکاوی گردد. در مرحله تحلیل دادهها، از روش تحلیل داده کلایزی استفادهشده و فرایندکدگذاری متن مصاحبهها بهصورت دستی انجام شده است. درمجموع 3 مقولهاصلی، 10 مقولهفرعی و 59 مفهوم استخراج شد. یافتههای پژوهش نشان میدهد که سه مقوله «باور به تقسیمکار جنسیتی»، شامل مقولههای فرعی «نانآوری مردان»، «زنانگی و الزامات آن» و «جایگاه زنان در عرصه خصوصی»، «نهادینه شدن فرودستی زنان»، شامل مقولههای فرعی «جامعهپذیری زنان»، «سلطهپذیری زنان» و «باورها و کلیشههای جنسیتی مردمحورانه» و درنهایت مقولهاصلی «سیطره الگوی مردانه»، شامل مقولههای فرعی؛ «اعتقاد به برتری مردان»، «سلطهجویی مردان»، «توانمندپنداری ذاتی مردان» و «نادیده گرفتن توانمندی زنان در عرصه بازارکار و شغل»، بسترها و زمینههای شکلدهنده این پدیده هستند که با بستر فرهنگی حاکم بر جامعه و خانواده تداوم پیداکرده و دائم تولید و بازتولید میشوند.