کلیمیان دورۀ قاجار؛ یک بررسی اجتماعی-اقتصادی
نویسندگان
1 دانشیارگروه تاریخT دانشگاه تهران، تهران-ایران
2 استادیار گروه مطالعات منطقه ای، دانشگاه تهران/ تهران/ ایران.
3 دانشجوی دکتری تاریخ/دانشگاه فردوسی مشهد/ ایران.
doi
10.30465/shc.2020.25142.1888چکیده
در اواخر سده هجدهم و اوایل سده نوزدهم، هنگامی که دولت ایران برای توسعه کشور به قدرتهای اروپایی روی آورد، نفوذ این قدرتها در ایران بیش از پیش فزونی گرفت. یکی از شیوه های معروف این قدرتها برای گسترش نفوذ، حمایت از اقلیتهای مذهبی و گسترش فعالیتهای میسیونری بود. در حالی که دولت در روابط گسترده با قدرتهای اروپایی، برنامه های اصلاحی نوین و غرب گرایانه ای در پیش گرفته بود، کلیمیان ایران نیز با درک شرایط بینالمللی و اوضاع داخلی، گامهای مؤثری در جهت تحول حیات اجتماعی و اقتصادی خود برداشتند. حکومت قاجار نیز زیر فشار قدرتهای اروپایی و نهادهای بینالمللی هوادار یهودیها، با تحولات مهمی در زندگی کلیمیان ایران موافقت کرد. این مقاله در پی بررسی این پرسش است که در سالهای 1264 تا 1324ق چگونه شرایط زندگی اجتماعی و اقتصادی کلیمیان ایران متحول شد. فرضیه مقاله این است که کلیمیان با کمک نهادهای بینالمللی هوادار یهودیها و کشورهای قدرتمند اروپایی، حکومت قاجار را ترغیب کردند تا فرصتهای بیشتری در جهت بهبود حیات اجتماعی و اقتصادی شان در زمینه های مختلف واگذارد.
