بلیتهای بختآزمایی در دورة پهلوی و واکنش مخالفین حکومت (1313- 1357ش.)
نویسندگان
1 استادیار گروه تاریخ پژوهشکدة امام خمینی و انقلاب اسلامی، تهران، ایران
2 دانشیار و همکار گروه تاریخ پژوهشکده امام خمینی وانقلاب اسلامی
3 دانشجوی کارشناسی ارشد گروه تاریخ پژوهشکدة امام خمینی و انقلاب اسلامی، تهران، ایران
doi
10.30465/shc.2019.22902.1824چکیده
یکی از منابع درآمدی دولت در دورة پهلوی، فروش بلیتهای بختآزمایی بود. سازمانهای دولتی فروش بلیتهای بختآزمایی را برعهده داشتند. اشخاصی که خواهان فروش بلیتهای بختآزمایی بودند، باید از دولت اجازه میگرفتند. تحلیل روند انتشار، کارکرد و فرایند فروش و مواضع و دیدگاههای مختلف در مورد بلیتهای بختآزمایی در دورة پهلوی اول و دوم مسئله و موضوع این پژوهش است. پرسش این است که علل انتشار و کارکرد این بلیتها در این دورة تاریخی چه بودو چرا و چگونه مخالفت برخی ازاقشار اجتماعی را برانگیخت؟ این نوشتار با روش توصیفی –تحلیلی و با استفاده از اسناد و مدارک آرشیوی، مطبوعات و منابع اصلی سعی به این پرسش پاسخ داده است. واکاوی نحوۀ فروش، دولتی بودن سازمانهای مسئول فروش بلیتهای بختآزمایی و همچنین نوع استفاده از عواید حاصل از فروش آن در جامعه واکنشهای مختلفی را به همراه داشت و باعث شکلگیری دیدگاههای مختلف و گاه متضادی در مورد خرید وفروش بلیتهای بختآزمایی گردید. اکثر مراجع دینی بلیتهای بختآزمایی را قمار و شرطبندی دانسته و خرید آنها را حرام اعلام کردند. سختترین واکنشها به بلیت بختآزمایی از سوی آیتالله خمینی و روحانیون انقلابی صورت گرفت. آیتالله طالقانی اعتقاد داشت که بنگاهبختآزمایی ملی،بخشی از درآمد بلیتهارا صرف امورخیریه و بیمارستانها میکند و نسبت به نحوۀ صرف عواید بلیتها انتقاد داشت. آیتالله بروجردی اعتقاد داشت عواید بلیتهای بختآزمایی بهشرطی که قمار نباشد میتوان آن را در امور خیریه صرف کرد. جلال آلاحمد به علت ورود آن از غرب به مخالفت با آن میپرداخت.