چرا زنان دیندارتر از مرداناند؟ پژوهشی در میان ایرانیان مسلمان
نویسندگان
1 دانشیار جامعهشناسی پژوهشکده امام خمینی و انقلاب اسلامی، تهران، ایران
doi
10.22054/qjss.2021.59320.2359چکیده
متون جامعهشناسی و روانشناسی دین و دادههای توصیفی بهدستآمده از پیمایشها و تحقیقات متعدد در جوامع مختلف، ازجمله ایران، همگی حکایت از آن دارند که در طیف وسیعی از سنجهها، زنان مذهبیتر از مردان هستند. باوجوداین، تبیین چرایی آن هنوز یک معمای علمی محسوب میشود. در مقاله پژوهشی حاضر، ابتدا تلاش گردید در سطح نظری با مروری تحلیلی بر تبیینهای نظری مربوط به شکاف جنسیتیِ مذهبی در ادبیات جامعهشناسی، استدلالهای اصلی تئوریهای جایگاه ساختاری، محرومیت، جامعهپذیری و ریسکپذیری/ریسکگریزی در قالب فرضیات تحقیق، استخراج و فرموله شوند. سپس، در سطح تجربی تلاش گردید تا با مقابله این فرضیات با دادههای حاصل از جمعیت ملّی مسلمانان ایرانی میزان انطباق و تناظر فرضیات یا پیشبینیهای نظری مزبور با دادهها و شواهد تجربی مورد ارزیابی و داوری قرار گیرد. نتایج تحقیق، حمایتهای تجربی برای نظریههای محرومیت، جامعهپذیری و ریسکپذیری/ریسکگریزی به ارمغان آورد؛ درحالیکه نظریه جایگاه ساختاری نتوانست از حمایت تجربی برخوردار گردد.