شناسایی انواع خطاهای دیکته‌‌نویسی در دانش‌آموزان ابتدایی

نویسندگان

1 دانشگاه تهران

2 استاد دانشگاه تهران

3 عضو هیات علمی دانشگاه تهران

doi
چکیده

شناسایی خطاهای شایع می‌تواند به فهم بهتر علل این خطاها و ارائه ‌راه‌کارهای موثر برای حذف یا تعدیل آن‌ها در کودکان دبستانی کمک کند. هدف پژوهش حاضر، تعیین میزان شیوع خطاهای دیکته‌نویسی دانش‌آموزان دختر و پسر پایه اول، دوم و سوم ابتدایی ناحیه 3 استان قم است. آزمودنی‌های این تحقیق شامل 631 دانش‌آموز (305 دختر و 325 پسر) است که به‌صورت نمونه‌گیری خوشه‌ای دو مرحله‌ای گردآوری ‌شدند. داده‌ها با بررسی دفتر املای دانش‌آموزان بر پایه فهرست‌وارسی محقق‌ساخته مبتنی بر چارچوب نظری تبریزی (1392) گردآوری و تحلیل‌شد. نتایج نشان‌داد که بیشترین نوع غلط املایی دانش‌آموزان از نوع حافظه دیداری و کمترین آن مربوط به حافظه توالی دیداری است؛ این خطا، در پایه سوم و در دختران (67/22%) نسبت به پسران (58/21%) بیشتر بود؛ در هیچ یک از دانش‌آموزان مورد مطالعه، خطای قرینه‌نویسی و وارونه‌نویسی مشاهده‌نگردید. در بین خطاهای مشاهده‌شده، حافظه دیداری و نارسانویسی دختران، بیشترین سهم را داشتند و این در حالی‌است که در پسران، خطای بی‌دقتی، حساسیت شنیداری و حافظه توالی دیداری بیشترین سهم را داشتند؛ با توجه به این که فراوانی دانش‌آموزان در خطاهای توالی دیداری کمترین و در خطاهای حافظه‌دیداری، آموزشی و دقت، بیشترین میانگین‌ها را به خود اختصاص داده‌است، لزوم توجه هر چه بیش‌تر به این حیطه‌ها و برطرف سازی آن‌ها، دوچندان است.