ارزیابی زمینساخت حوضههای آبریز با استفاده از اختصاصات ژئومورفولوژیک در قالب الگوی TecDEM (مورد مطالعه: حوضۀ آبریز رودک در شمال شرق تهران)
نویسندگان
1 استادیار گروه جغرافیای طبیعی، دانشگاه تهران
2 کارشناس ارشد مخاطرات طبیعی، دانشگاه تهران
doi
10.22059/jphgr.2015.55342چکیده
شناخت نواحی زمینساختی فعال، بهویژه در زونهای ساختاری همگرا بهسبب قابلیت مخاطرهآمیز بودن شایان توجه آنها اهمیت زیادی دارد. از سوی دیگر، بهدلیل محدودیتهای فیزیکی، بررسیهای میدانی در این نواحی با توپوگرافی خشن و متعارض، دشوار است. در این پژوهش، با استفاده از روشهای دورسنجی، ژئومورفومتری و کارهای میدانی، اختصاصات مورفومتریک و ژئومورفولوژیک حوضة رودک در شمال شرق تهران در قالب الگوی TecDEM که در نرمافزار متلب[1] اجرا شده، از دادههای رقومی (الگوی رقومی ارتفاع) استخراج و تجزیه و تحلیل شده است. در این الگو، از شاخصهای نو مانند چولگی و کشیدگی نمودار هیپسومتری، شاخص فرورفتگی q، شیب S و نقشة همپایة IsoBase MAP بهره گرفته شده است. نتایج بررسی و تجزیه و تحلیل عناصر ساختاری مورفوتکتونیکی استخراجشده مانند نیمرخ طولی رودخانه، جهتهای جریان، مورفولوژی حوضة آبریز، نقطههای عطف و تغییر شیب، منحنیهای هیپسومتری و مقدار کشیدگی و چولگی آن که حاصل کنش و واکنش نیرویهای زمینساختی است، بیانکنندة تغییرات مورفوتکتونیکی فعال حوضه و کنونی آن است. نتایج بررسیها در قالب الگوی TecDEM، پژوهشهای میدانی و شواهد بهدستآمده از طریق دادههای ایستگاه ژئودینامیک گرمابدر، درستی الگو را در نشان دادن شرایط نئوتکتونیک مناطق نشان میدهد. [1]. Matlab