مقایسۀ تراکم مادۀ معدنی استخوان ورزشکاران میانسال رشتۀ باستانی با ورزشکاران فوتبال و غیر ورزشکاران
نویسندگان
1 استادیار گروه تربیت بدنی و علوم ورزشی دانشگاه بوعلی سینا
2 هیأت علمی، گروه تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه پیام نور
3 دانشجوی دکتری تربیت بدنی و علوم ورزشی دانشگاه بوعلی سینا
4 دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه بوعلی سینا
5 دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه بوعلی سینا
doi
چکیده
مطالعات انجام شده حاکی از آن است که ورزش میتواند تراکم تودۀ استخوانی را افزایش دهد، اما هنوز در مورد نوع و شدت آن که حداکثر تحریک آنابولیک را بر روی استخوان ایجاد میکند، اطمینان حاصل نشده است. هدف این مطالعه، تعیین و مقایسۀ اثر دراز مدت ورزش باستانی بر میزان تراکم تودۀ استخوانی ورزشکاران این رشته در مقایسه با ورزشکاران فوتبالیست و مردان غیر ورزشکار همسان از نظر ویژگیهای دموگرافیکی و متغیرهای تأثیر گذار بوده است. این تحقیق از نوع علّی مقایسهای پس از وقوع میباشد. نمونههای این تحقیق را20 ورزشکار مرد (10 ورزشکار باستانی ،10 فوتبالیست) و10 نفر غیر ورزشکارسالم، 40 تا 50 ساله تشکیل میدادند. ورزشکاران از باشگاههای شهر همدان انتخاب و دارای حداقل بیش از 20 سال سابقۀ ورزشی مستمر در هر یک از رشتههای فوق الذکر بودند، در حالیکه غیرورزشکاران سابقۀ هیچ گونه فعالیت ورزشی مستمر و منظمی نداشتند. تراکم مادۀ معدنی استخوان[1] (BMD) مهرههای کمر و گردن استخوان ران نمونهها به وسیلۀ دستگاه جذب سنج دوتایی - انرژی اشعۀ ایکس[2] (DEXA) اندازهگیری شد. دادههای 3 گروه با استفاده از آمار توصیفی و استنباطی (تحلیل واریانس یکطرفه[3]ANOVA) تحلیل شدند. نتایج نشان داد در مقایسه با گروه کنترل، ورزشکاران باستانی و فوتبالیست در ناحیۀ گردن استخوان ران و مهرههای کمر به طور معناداری تراکم ماده معدنی بالاتری داشتند (05/0≤ P). تراکم استخوان ورزشکاران باستانی در ناحیۀ ستون مهرهها نسبت به ورزشکاران فوتبالیست به طور معنا داری بالاتر بود) 05/0≤ .(Pهمچنین، تراکم مادۀ معدنی در ناحیۀ گردن استخوان ران ورزشکاران باستانی در مقایسه با فوتبالیستها اندکی بیشتر بود، لیکن به لحاظ آماری معنی دار نبود (05/0≥ P). نتایج تحقیق حاضر حاکی از این است که رشتۀ ورزشی باستانی نیز همچون سایر رشتههای ورزشی اثرات مثبتی بر تراکم مادۀ معدنی استخوانها به ویژه در ناحیۀ کمر میباشد. از آنجا که امکان ادامه و انجام بسیاری از رشتههای ورزشی در سنین میانسالی و بالاتر با توجه به ماهیت و آسیب زا بودن آنها کم میباشد، و از طرف دیگر امکان انجام رشتۀ ورزشی باستانی و زورخانهای در سنین یاد شده، این رشتۀ ورزشی به عنوان یک ورزش اثرگذار در حفظ بهتر تراکم استخوانی و پیشگیری کننده از بیماری استئوپروز یا پوکی استخوان توصیه میگردد. [1]. Bone mineral density [2]. Bone mineral density [3]. Bone mineral density