مقایسۀ تراکم مادۀ معدنی استخوان ورزشکاران میانسال رشتۀ باستانی با ورزشکاران فوتبال و غیر ورزشکاران

نویسندگان

1 استادیار گروه تربیت بدنی و علوم ورزشی دانشگاه بوعلی سینا

2 هیأت علمی، گروه تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه پیام نور

3 دانشجوی دکتری تربیت بدنی و علوم ورزشی دانشگاه بوعلی سینا

4 دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه بوعلی سینا

5 دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه بوعلی سینا

doi
چکیده

مطالعات انجام شده حاکی از آن است که ورزش می­تواند تراکم تودۀ استخوانی را افزایش دهد، اما هنوز در مورد نوع و شدت آن که حداکثر تحریک آنابولیک را بر روی استخوان ایجاد می­کند، اطمینان حاصل نشده است. هدف این مطالعه، تعیین و مقایسۀ اثر دراز مدت ورزش باستانی بر میزان تراکم تودۀ استخوانی ورزشکاران این رشته در مقایسه با ورزشکاران فوتبالیست و مردان غیر ورزشکار همسان از نظر ویژگی­های دموگرافیکی و متغیرهای تأثیر گذار بوده است. این تحقیق از نوع علّی مقایسه­ای پس از وقوع می­باشد. نمونه­های این تحقیق را20 ورزشکار مرد (10 ورزشکار باستانی ،10 فوتبالیست) و10 نفر غیر ورزشکارسالم، 40 تا 50 ساله تشکیل می­دادند. ورزشکاران از باشگاه­های شهر همدان انتخاب و دارای حداقل بیش از 20 سال سابقۀ ورزشی مستمر در هر یک از رشته­های فوق الذکر بودند، در حالی­که غیرورزشکاران سابقۀ هیچ گونه فعالیت ورزشی مستمر و منظمی نداشتند. تراکم مادۀ معدنی استخوان[1] (BMD) مهره­های کمر و گردن استخوان ران نمونه­ها به وسیلۀ دستگاه جذب سنج دوتایی - انرژی اشعۀ ایکس[2] (DEXA) اندازه­گیری شد. داده­های 3 گروه با استفاده از آمار توصیفی و استنباطی (تحلیل واریانس یکطرفه[3]ANOVA) تحلیل شدند. نتایج نشان داد در مقایسه با گروه کنترل، ورزشکاران باستانی و فوتبالیست در ناحیۀ گردن استخوان ران و مهره­های کمر به طور معناداری تراکم ماده معدنی بالاتری داشتند (05/0≤ P). تراکم استخوان ورزشکاران باستانی در ناحیۀ ستون مهره­ها نسبت به ورزشکاران فوتبالیست به طور معنا داری بالاتر بود) 05/0≤  .(Pهمچنین، تراکم مادۀ معدنی در ناحیۀ گردن استخوان ران ورزشکاران باستانی در مقایسه با فوتبالیست­ها اندکی بیشتر بود، لیکن به لحاظ آماری معنی دار نبود (05/0≥ P). نتایج تحقیق حاضر حاکی از این است که رشتۀ ورزشی باستانی نیز همچون سایر رشته­های ورزشی اثرات مثبتی بر تراکم مادۀ معدنی استخوان­ها به ویژه در ناحیۀ کمر می­باشد. از آنجا که امکان ادامه و انجام بسیاری از رشته­های ورزشی در سنین میانسالی و بالاتر با توجه به ماهیت و آسیب زا بودن آنها کم می­باشد، و از طرف دیگر امکان انجام رشتۀ ورزشی باستانی و زورخانه­ای در سنین یاد شده، این رشتۀ ورزشی به عنوان یک ورزش اثرگذار در حفظ بهتر تراکم استخوانی و پیشگیری کننده از بیماری استئوپروز یا پوکی استخوان توصیه می­گردد. [1]. Bone mineral density [2]. Bone mineral density [3]. Bone mineral density