تعیین زمان تخم ریزی ماهی اسبله اروپایی ( L. , 1758 Silurus glanis) در تالاب بین المللی انزلی بر مبنای شاخص های وزنی گناد ، کبد و شاخص چاقی
نویسندگان
1 پژوهشکده آبزی پروری آبهای داخلی کشور، انزلی.
2 دانشگاه آزاد اسلامی ، واحد علوم و تحقیقات،دانشکده علوم ، گروه شیلات،تهران، ایران.
3 گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.
4 موسسه تحقیقات بین المللی ماهیان خاویاری دکتر دادمان ،رشت.
5 پژوهشکده آبزی پروری آبهای داخلی کشور، انزلی.
doi
چکیده
ماهی اسبله از خانواده Siluridae و از راسته گربه ماهی شکلان می باشند،که گونه Silurus glanis در شمال ایران زیست می نماید. تعداد 154 قطعه ماهی ماده این گونه در اندازه های مختلف ازمهرماه سال 1385 الی آبان ماه سال 1386 به وسیله تله از تالاب بین المللی انزلی به صورت ماهانه صید گردید، پس از انتقال نمونه ها به ساحل ، طول کلی (Total length ) ، طول استاندارد (Total standard )، با دقت 1 میلی متر ، وزن بدن ( Total weight) با دقت 1گرم ، وزن غدد جنسی ( Gonad weight ) ، وزن کبد ( liver weight ) با دقت 01/ 0 گرم اندازه گیری شد. در این مطالعه ، چرخه تولیدمثلی، زمان تخمریزی و همچنین محدوده دمای تخم ریزی آن با استفاده از شاخص های وزنی گناد Gonado-Somatic Iindex، شاخص وزنی کبد Hepato-Somatic Index و شاخص فربهی Condition Factor مورد بررسی قرارگرفت. حداکثر میانگین شاخص وزنی غدد جنسی ( (GSI ، د ر ماه خرداد به 3/40± 7/82% رسیده و سپس با پایان تخمریزی ماهیان ماده در تیر ماه سیر نزولی آن تا ماه شهریورادامه می یابد. میزان GSI از مرحله 2 رسیدگی جنسی در ماهیان مورد بررسی بصورت معنی داری رو به افزایش نهاده و در مرحله 5 رسیدگی جنسی به حداکثر مقدار خود می رسد . این مقدار در مرحله 6 رسیدگی جنسی مجدداً کاهش می یابد. بررسی ها در این مطالعه موید این موضوع است که به نحوی تکامل غدد جنسی در اردیبهشت و خرداد به حداکثر می رسد و در این دوره میزان دمای آب بین 22/73– 19/33درجه سانتی گراد بوده است. تغییرات مقادیر ((GSI نشان از داشتن چرخه تولید مثل سالانه می باشد که از نیمه شهریور ماه شروع و در اوایل تیرماه سال آینده خاتمه می یابد. مقادیر شاخص وزنی کبد (HSI ) در طول مدت نمونه برداری نوساناتی داشته است. حداکثر میزان آن در ماه آبان % 0/22 ± 1/95 و حداقل آن در ماه تیر % 0/12 ± 0/79 مشاهده گردیده است. شاخص فربهی ( CF) نیز در طول دوره نمونه برداری دارای نوسان بوده است. بالاترین میزان آن در ماه شهریور % 0/18 ± 0/7 بوده و پایین ترین میزان آن در مرداد ماه محاسبه شده است.باتوجه به بررسی های فوق و همچنین رسیدن به مراحل 4 و 5 رسیدگی غدد جنسی در ماه های اسفند تا خرداد این ماهی تخم ریزی می نماید.