فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بررسی آسیب‌پذیری کشاورزان به خشکسالی، گام اولیه در شناسایی عوامل و مداخلاتی است که اثرات خشکسالی را کاهش می‌دهد. این مطالعه با هدف تدوین الگوواره‌ای مبتنی بر رویکرد تئوری بنیانی، برای فهم عمیق ریشه‌های آسیب‌پذیری کشاورزان در مواجهه با خشکسالی انجام شده است. داده‌های کیفی از طریق مصاحبه‌های عمیق با ۴۶ کشاورز از شهرستان‌های آسیب‌پذیر به خشکسالی در استان لرستان (کوهدشت و چگنی) گردآوری و با تحلیل نظام‌مند، مفاهیم اصلی و روابط بین آن‌ها شناسایی شده است. نتیجه کدگذاری داده‌های به‌دست‌آمده، استخراج ۱۹۰ مفهوم بود که در قالب سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل شد. طبق نتایج، شرایط علی شامل «در معرض خطر خشکسالی بودن»، «حساسیت نسبت به خشکسالی» و «فقدان ظرفیت سازگاری»؛ شرایط زمینه‌ای در سه دسته «محیطی، اجتماعی-اقتصادی و نهادی»؛ شرایط مداخله‌گر در پنج دسته «مالی و اعتبارات، آموزش و اطلاع‌رسانی، منابع و زیرساخت‌های کافی، سیاست‌گذاری نامناسب دولت و مسائل فراملی»؛ فقدان راهبردهای سازگاری در چهار دسته «مدیریتی-سیاسی، فنی-فناوری، مالی-اعتباری و آموزش و اطلاع‌رسانی» و پیامدها نیز در چهار طبقه «تضعیف بهره‌وری و معیشت، کاهش امنیت غذایی، اثرات مخرب اجتماعی-اقتصادی و زیست‌محیطی» طبقه‌بندی شدند. تقویت ادراک و دانش کشاورزان مناطق آسیب‌پذیر نسبت به عوامل علی و زمینه‌ای آسیب‌پذیری، تغییر سیاست‌های کلان کشوری نسبت به پدیده خشکسالی، و نیز تقویت سرمایه‌های انسانی، اجتماعی، مالی و فیزیکی کشاورزان با ارائه پیشنهادهای اجرایی برای هرکدام از این موارد، از دستاوردهای پژوهش حاضر است.