تبیین اثر پذیری سرزندگی محله های شهری از ابعاد دلبستگی مکانی نمونه مورد مطالعه: شهر اهواز

نویسندگان

1 دانش‌آموخته‌ی دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه تهران

2 دانشیار دانشگاه تهران

doi
چکیده

دستیابی به مکان‌های سرزنده و پویا همواره یکی از دغدغه­های مهم برنامه‌ریزان، طراحان و مدیران شهری بوده است. این مفهوم در محله‌های شهری که به‌دلیل تداوم حضور ساکنان، کیفیت روابط انسان-مکان و انسان-انسان در سطوح بالاتری شکل می­گیرد، متأثر از عوامل مرتبط با پیوند انسان با مکان زیست خود، نظیر دلبستگی مکانی، است. این پژوهش تأثیر مفهوم چندبعدی دلبستگی مکانی و ابعاد آن بر سرزندگی محله‌های شهری را بررسی می‌کند. روش تحقیق آمیخته (کیفی-کمی) و ازنظر هدف کاربردی است. در بخش کیفی، ابزار گردآوری اطلاعات مصاحبه‌‌ی نیمه‌سازمان‌یافته و روش تحلیل کدگذاری و تقلیل چهارمرحله‌ای مفاهیم بوده است که درنتیجه، 17 مؤلفه و 5 بعد برای متغیر دلبستگی مکانی استخراج شد. در بخش کمی، داده‌ها ازطریق پرسشنامه گردآوری و تحلیل داده‌ها ازطریق نرم‌افزارSPSS و ترسیم معادله‌ی ساختاری روابط متغیرها در نرم‌افزارAmos Graphic انجام شده است. نتایج بخش کمی‌ضمن تأیید برازش مدل طراحی‌شده‌ی متغیرهای اصلی پژوهش (مقدار =908/4 و RMSEA= 100/0)، اثر مستقیم و معنادار دلبستگی مکانی بر سرزندگی شهری را تأیید می‌کند (ضریب استاندارد مسیر 806/0 و ضریب معناداری کمتر از 0001/0). همچنین، مدل اثرات مستقیم ابعاد پنج‌گانه‌ی دلبستگی مکانی بر سرزندگی شهری، اثر مستقیم ابعاد هویت مکانی، پیوندهای عاطفی‌شناختی و وابستگی مکانی بر سرزندگی محله­های شهری را تأیید می‌کند و نشان می‌دهد که هویت مکانی مؤثرترین بعد تأثیرگذار دلبستگی مکانی بر سرزندگی محله­های شهری است.