علمسنجی پیوند بین صلاحیتهای تدریس و توسعه حرفهای: آموزهای برای شرایط آموزش عالی کشاورزی
نویسندگان
1 استاد گروه ترویج و آموزش کشاورزی دانشگاه تهران، کرج، ایران
2 مدیر کل دفتر ترویج دانش و فناوری کشاورزی مؤسسه آموزش و ترویج. تهران، ایران.
3 استادیار، گروه فناوری آموزشی، بخش یادگیری، تجزیهوتحلیل دادهها و فناوری دانشگاه توینته، انسخده، هلند.
4 دانشجوی دکتری آموزش کشاورزی دانشگاه تهران، کرج، ایران.
5 استادیار گروه ترویج و آموزش کشاورزی دانشگاه کردستان، سنندج، ایران.
doi
10.22034/iaeej.2025.226268چکیده
هدف از این مطالعه، استفاده از رویکرد علمسنجی برای بررسی و تحلیل ساختار علمی پژوهشهای حوزه صلاحیتهای تدریس و توسعه حرفهای آموزشگران است. بدین منظور، مقالات انگلیسیزبان مرتبط با صلاحیتهای حرفهای تدریس و برنامههای توسعه حرفهای آموزشگران در بین سالهای 2003 تا 2024 در مجلات معتبر بینالمللی منتشر شده بودند، از پایگاه داده اسکوپوس بازیابی شدند. دادههای استخراج شده بر اساس سال انتشار، کشور، مجله، حوزه پژوهشی، نویسندگان و وابستگیهای سازمانی، با استفاده از نرمافزارهای VOSviewer و Bibliometrix در محیط نرمافزار R مورد تجزیهوتحلیل قرار گرفتند. نتایج پژوهش نشان داد که پیشرفتهای فناوری در موسسات آموزش عالی، نقش فزایندهای در ارتقای شایستگیهای دیجیتال آموزشگران داشته است؛ بهویژه پس از همهگیری ویروس کووید-19، این موضوع به یکی از محورهای اصلی پژوهشهای علمی تبدیل شده است. در حالیکه تعداد کل انتشارات این حوزه طی 21 سال گذشته به طور مداوم افزایش یافته است، سهم کشورهای مختلف در این انتشار یکسان نبوده است. به گونهای که ایالات متحده آمریکا، جمهوری خلق چین و اسپانیا، دارای بیشترین انتشارات علمی در این حوزه بودند. تحلیل نقشه علمی مطالعات، نشان داد که ساختار علمی این حوزه در چهار خوشه متمایز قرار میگیرد. این خوشهها به ترتیب شامل صلاحیت تدریس، آموزشگر، آموزش آموزشگران و یادگیری و ادراک فراگیران بود. در این میان، کلیدواژه "صلاحیت تدریس" در بین سایر کلیدواژهها، از بیشترین تکرار برخوردار بوده است.